de natuurlyke historie 
£66 
welken, toen de holte is ingeftort, de grond verzakt is, en de valei zig gefor- 
meerd heeft zonder andere vcrplaatfing in de laagen der aarde , dan de meerdere 
of mindere helling, volgens de diepte van de valei en de. helling der twee cor- 
reipondeerende heuvelen. 
Dit is het eenigfte duidelyk uitwerkzel van de inzakking der ^ holen in de 
bergen en in de andere deden der vafte landen ; maar zo dikwils als dit uit- 
werkzel in den boezem der zee gebeurt, (alwaar de inzakkingen meer voor- 
vallen moeten dan op de aarde, naardien het water de gewelven gedutirig on- 
dermynt, op alle plaatlên daar zy den grond der zee ophouden») brengen niet 
flechts die verzakkingen de laagen der aarde in wanorde en doen dezelven 
overhellen, maar zy brengen ook een ander merkbaar uitwerkzel voort, door 
het waterpas der zee te doen zakken ; haare hoogte is reeds twee duizend toifes 
verminderd , door deze opvolgende verzakkingen ,federt dat de wateren begon- 
nen hebben op de aarde te ftaan ; en dew.yl alle de onderzeefche holen op verre 
na nog niet allen ingezakt zyn , is het meer dan waarfchynlyk , dat de ruimte 
• der zee, al dieper en dieper wordende, aan haare oppervlakte zal inkrimpen, 
en dat bygevolg de grootte der vafte landen, door het wyken der wateren, 
zal toeneemen. 
Eene tweede oorzaak, vermogender dan de eerfte, werkt met dezelve mede 
om het eigen uitwerkzel voorttebrengen ; te weeten het breeken en inzakken 
der onderzeefche holen door de werking van het vuur; het is zeker, dat er 
geene beweeging, geene verzakking, op den bodem der zee voorvalt, zonder 
dat haare oppervlakte verlaagt j en zo wy in het algemeen de uitwerkzelen 
der ondcraardfche vuuren in aanmerking neemen, zullen wy bevinden, dat, 
zodra ’er vuur is, de beweeging der aarde zig niet enkeld bepaalt tot ligte bee- 
vingen , maar dat de kracht des vuurs de zee en de aarde fehokc en opent, door 
geweldige en herhaalde fchuddingen , die de aangrenzende landen niet flechts 
omkeeren en verdelgen, maar ook die, welken verder ar zyn, ftoocen, alles, 
wat in hunnen weg is, verwoeften en vernielen. 
Deze aardfehokken , door de ondcraardfche vuuren voortgebragt, gaan ge- 
meenlyk de uitbarftingen der vuurbergen vóór, en houden met dezelven op, 
en fomtyds zelfs op het oogenblik waarin dit beflooten vuur zig een doortogt 
door de aarde opent , en zyne vlammen in de lucht verfpreidt, 
Dikwils ook duuren deze vreezelyke fchokkingen zo tang de uitbarftingen 
aanhouden; deze twee uitwerkzels zyn naauw verbonden, en nooit gebeurt 
eene groote uitbarfting in een vuurberg, zonder dat dezelve voorgegaan, of 
ten minften vergezeld is , van eene aardbeving ; terwyl men zeer dikwils fchiid- 
dingen, en zelfs zwaare, voelt, zonder uitbarfting van vuur; die beweegin- 
gen , waarin het vuur geen deel heeft , komen niet flechts voort van de eerfte 
oorzaak , welke wy hebben aangeweezen , maar ook van de werking der win- 
den, en der ondcraardfche ftormen; men heeft eene menigte voorbeelden van 
gtonden , die opgeheeven of ingezakt zyn door de kracht dier inwendige win- 
den. De ridder Hamilton, een man zo eerwaardig door zyn karakter, als 
uitniuniend door de uitgebreidheid zyner kundigheden en de nafj^ooringen in 
dit onderwerp, heeft my gezegd, tuffehen Trente en Verona, by het dorp 
