568 DE NATUURLYKE HISTORIE 
VEUR, ’s Konings Commandant te Merucis, heeft aan den Hr. Gensanne ge- 
zegd , dat, terwyl hy aan den linker oever van de Jouante in Languedoc wan- 
delde, de Jucht eensklaps zeer zwart wierdt; en dat hy een oogenblik daarna,, 
onder aan den heuvel, die aan den rechter oever dezer rivier is, een vuurbol 
bemerkte, die op eene verfchrikkelyke wyze borftj daar kwam van binnen uit. 
de aarde een groote hoop rotfteenen , en deze geheele ketenbergen fpleet van 
een, van Merucis tot FJorac, en dus over eene lengte van byna zes mylenj 
deze fplyting is op fommige plaatfen van meer dan twee voet breedte, en zy 
is gedeeltclyk gevuld (t) : daar zyn andere aardbeevingen , die zonder fchokken 
of groote beweegingen fchynen toe te gaan: Kolbe bericht, dat op den 24 
feptember 1 707 , van agc uuren ’s morgens tot tien uuren , de zee op het land 
van de kaap de Goede -hoop opliep, en daar weder aftrok, zevenmaal agter- 
een , en dat met zulk eene fnelheid , dat van het eene oogenblik tot het andere 
de kuil onder water ftondt en bloot lag. («). 
• Ik kan by het onderwerp van de aardbeevingen en by de nederllorting der 
bergen door het inzakken der holen , eenige verfche en wél beveiligde voor- 
vallen voegen : in Noorwegen viel een voorgebergte , Hamraersfields ge- 
naamd, eensklaps geheel weg. (v). Een zeer verheven berg , digt by dien van 
Chimboraco, één der hoogae bergen van de Kordelieres, in de Provincie van 
Quito, Hortte eensklaps in; het uitwerkzel met zyne omHandigheden is ver- 
haald door de Hren. de la Co^DAMINE en Bougüer. Daar gebeuren dikwüs 
dergelyke inHortingen en groote verzakkingen op de eilanden der Ooft. Indiën. 
Te Gamma Canore, alwaar de Hollanders eene veftiging hebben, ftortte een 
groote berg plotfeling neder, in 1673, by ftil en zeer fchoon weder, het geen 
van eene aardbeeving gevolgd wierdt, die de dorpen rondsom omverre wierp, 
waarin verfcheiden duizenden menfchen omkwamen, (^a-) : den u auguftus 
1772, verzonk op het eiland Java, in de Provintie Cheribou, ééne derrykfte 
bezittingen der Hollanderen; een berg van omtrent drie mylen omtreks, eensklaps, 
beurtelings weder opryzende en nederzinkende , gelyk beroerde golven ; ten- 
zelfden tyde liet hy eene verbazende hoeveelheid vuurige bollen van zig uit- 
gaan, welken men van zeer verre bemerkte, en die een Jicht gaven zo helder 
als van den dag. mie de plantagies, en negen» en- dertig negeryen, zyn mee 
iwee duizend een honderd en veertig inwooneren, zonder de vreemdelingen 
te tellen, verzwolgen, (y). Wy zouden verfcheiden andere voorbeelden. kun- 
nen verzamelen van de verzakkingen van gronden, .en de inllortingen van 
bergen, door het breeken der holen, door de fchokken van de aardbeevingen, 
en door de werking dp vuurfpuwende bergen; maar wy hebben ’er genoeg 
van gezegd om onbetwiftbaar te doen zien dat de algemeene gevolgen, welkea 
wy uit die byzondere gevallen getrokken hebben, volkomen gegrond zyn. 
,, Hi/loire murelk de Languedoc, por M. de Gensanne, Tomé I. pag. 231. 
(«) Defcript. du Cap de honr.e Eperance, Tom: II. pag. 237. 
Cu) Hiflinre naturelle de Norwège , par Pontoppidan, journ. Üranger, aout 175S. 
C*) Hijloire génerale des Foyoges , Tomé XP" 1 {. pag. 54. 
• W La gaaette de Trance , 21 mal 1773, article de la Haye. 
