byvoegz. tot de beschouw, van den aardkloot. 271 
•weder in de ingewanden des bergs , waaruit zy vervolgens op nieuw uitge- 
wotpen worden , in volgende uitbarftingen , die een anderen Crater formeeren , 
welke irapsgewyze vermeerdert en ophoogt, tot dat hy op nieuw indenzelfden 
afgrond van den volkan nederftort. 
Deze hooge kruin des bergs is niet de eenige plaats daar het onderaardfehe 
vuur is nitgebroken j men ziet op den geheelen omtrek, die de zyden en het 
boven gedeelte van den Etna uitmaakt, en zelfs tot op groote afilanden van 
den top , verfcheiden andere Craters of Kommen , die een doortogt aan het 
vuur gegeeven hebben , en die omringd zyn van brokken van rotfen , in ver- 
fcheiden uitbarftingen uit deze vuurmonden uitgeworpen: men kan zelfs ver- 
fcheidene heuvels tellen , alleen door de uitbarftingen dier kleine volkans 
die den grooten omringen , geformeerd : elk dezer heuvelen vertoont aan zy- 
nen kruin een kop of Crater, in welks midden men den mond of liever 
den diepen afgrond van elk dier byzondere vuurbergen ziet: ydere uitbarfting: 
van den Etna heeft een nieuwen berg voortgebragt* en mifichien , zegt de 
Hr. Biiydone , zou het getal dier bergen beter dan eenig ander middel die- 
nen kunnen , om het getal der uitbarftingen van den Etna te bepaalen. 
De Stad Catania die onder aan den berg ligt, is dik wils vernield door den 
ftroora van lavas , die uit den voet dezer nieuwe bergen is uitgevloeid , 
toen dezelven geformeerd zyn r van Catania naar Nicolofi opklimmende, door- 
loopt men twaalf mylen wegs in een grond uit oude lavas geformeerd, en 
waarin men monden van uitgeblufchte vuurbergen ziet , die tegenwoordig 
den grond uitmaaken van korenland , wyngaarden en boomgaarden : de 
bvas die deze ftreek formeeren , komen van de uitbarftingen dier kleine 
bergen die overal op de zyden van den Etna liaan: zy zyn allen, zonder uit- 
zondering, van eeneregelmaatige figuur, ’tzy half fpherifch, ’t zy kegelach- 
tig : ydere uitbarfting maakt gemeenlyk een dier bergen : dus verheft de 
werking van het onderaardfehe vuur zig niet altyd tot den kruin van den 
Etna, dik wils is het veel laager, en om zo te fpreeken aan den voet van dien 
brandenden berg uitgeborften : gemeenlyk maakt elk dezer uitbarftingen een 
nieuwen berg , uit rotfen , fteenen en afch , door het vuur uitgeworpen , zamen- 
eefteld » en de grootte dezer bergen , is evenredig met den tyd dien de 
uitbarfting geduurd heeft: zo dezelve in weinig dagen ophoudt, is_ het maar 
een heuvel van omtrent een rayl omtreks aan de bafis, tegen drie of vier 
honderd voeten loodrechte hoogte , maar gemeenlyk wordt het een berg van 
twee of drie mylen omtreks, tegen negen honderd of duizend voeten hoogte ; 
en alle deze heuvels voortgebragt door den Etna, die twaalf duizend voeten 
hoogte heeft, fcbynen niet dan kleine verhevenheden, om de majefteic van 
den moederberg des te beter te verwonen. 
In den Vefuvius , die , in vergelykmg van den Etna , llechts een kleine vuur- 
berc is zyn de uitbarftingen zeldzaam, en de lavas komen gemeenlyk uit 
den Cra’ter of Kom op den kruin des bergs; terwyl die van den Etna meer 
uit de zyden dan uit den top komen: de Hr. Brydone zegt, volgens bericht 
van den Hr. Recüpeiw, dat de mafliis fteen, door den Etna opgedreeven, 
fomtyds zo hoog ftygen, dat zy 21 feconden tyds noodig hebben om weder 
