de natuurlyke historie 
272 
neèr te vallen; daar die van den Vefuvius in 9 feconden vallen; het welk 
1215 voet voor de hoogte der laatften, en 6615 voet voor die der eerflen 
geeft, waaruit men, zo de waarneemingen juilt zyn,zou mogen befluiten , dat 
de kracht van den Vefuvius tot die van den Ecna ftaat, als 441 tot 81, dat 
is te zeggen , vyf of zesmaal fterker is: en het geen op eene befliflènde wyze 
toont, dat de Vefuvius maar een kleine vuurberg is, in vergelyking van dea 
Etna,is, dat deze andere, volkans, grootcr dan de Vefuvius, fchynt te hebben 
voortgebragt. „ Vry digt by het geiten -hol, zegt de Hr. Brydone , ziet 
„ men twee der fchoonfte bergen welken de Etna heeft voortgebragt ; elk 
van de Craters dier bergen is veel wyder dan die van den Vefuvius ; zy 
” zyn tegenwoordig met eiken -boifchen beflagen, en tot heel hoog roet een 
” zeer vruchtbaaren grond bedekt : die grond beftaat uit lavas van den voet 
” tot aan den kruin des bergs, zo als in alle anderen dezer bergen plaats 
„ heeft : de kegelvormige berg die den kruin van den Etna formeert , en 
,, zyn Crater bevat, heeft meer dan drie mylen omtreks; hy is ten uiterften 
,, fteil en ten allen tyde met ys en fneeuw bedekt: die groote Crater heeft 
„ meer dan eene inyl omtreks van binnen , en maakt eene uitholling die naar 
,, een groot amphitheater gelykt; daar komen wolken van rook uit die zig 
„ niet in de lucht verheffen , maar langs den berg nederrollen : de Crater is 
„ zo heet, dat het zeer gevaarlyk is daarin nedertedaalen : de groote mond 
„ van den volkan is by het middelpunt van den Crater ; ecnige der rotfen , 
door den volkan uit zyn Crater geworpen, zyn van eene ongelooflyke 
., grootte: de grootfte door den Vefuvius uitgeworpen , is van eene ronde 
j, gedaante, en heeft omtrent 12 voeten middeliyns; die van den Etna zyn 
„ veel grooier, en evenredig aan het verfchil der beide bergen.” 
Dewyi het geheele gedeelte dat de kruin van den Etna omringt, een gely- 
ken grond vertoont zonder heuvelen of valeijen , tot op meer dan twee mylen 
afftands naar beneden , en men daar nog heden de overblyfzels zret van den 
toren van den VV^ysgeer Empedocles, die vier honderd jaar voor der Chris* 
tenen jaartelling leefde, zo is ’er alle waarfchynlykiieid dat na dien tyd de 
groote Crater van den kruin des bergs, geene of weinige uitbarftingen gemaakt 
heeft ; de kracht des vuurs is derhalven veranderd , dewyl het niet meer met 
dezelfde kracht naar den kruin werkt , en alle de laatere uitbarftingen in laagere 
ftreeken van den berg zyn voorgevallen: ondertufTchen zyn de maaten van 
dien grooten Crater, fcdert eenige eeuwen, dikv/ils veranderd: men ziet dit uit 
de bcpaalingen welken de Siciliaanfche Schryvers op verfchillende tyden daar- 
v'an gegeevcn hebben; fomtyds is die Crater ingeftort, vervolgens heeft hy 
zig he/fteld en opgehoogd tot dat hy op nieuw is ingeftort: de eerfte dezer 
inllortingen , daar wy zekere berichten van hebben, is voorgevallen in ii 57 > 
een tweede in 1329; een derde in 1444; en de laatfte in 1669: maar ik 
denk niet dat men daaruit met den Hr. Brydone moet befluiten , dat bin- 
nen korten tyd de Crater weder op nieuw zal inftorten: het begrip, dat dit uic- 
werkzel alle honderd jaar moet plaats hebben, komt my niet wel gegrond 
voor, cn ik zou in tegendeel zeer geneigd zyn te vermoeden, dac dewyl het 
vuur niet meer met het zelfde geweld op den kruin des bergs werkt, des* 
