300 DE NATUüRLYKE HISTORIE 
eironde gedaante aan , of zelfs eene van gedraaid kabeltouw, en men kan 
tot die eenvoudige verklaanng brengen alle de vormen, onder welken de 
DaiaJten en gefigureerde lavas zig vertoonen. 
1 7^ L*" ontmoeting van de lava met de golven , en aan haare fchie- 
jyke beityvmg , dat men moet toefchryven den oorfprong dier fteile kullen, 
welken men ziet in alle zeè'n , die aan den voet van vuurbergen liggen * de 
oude borllweeringen van bafalt, welken men ook in het binnenfte der lan- 
den vindt, toonen de tegenwoordigheid der zee, en haare nabuurfchap met 
de volkans, in den tyd toen haare lavas gevloeid hebben; een nieuw bewvs 
dat men kan voegen by alle de voorigen welken wy gegeeven hebben wi 
gens bet oud verblyf der wateren , op alle de thans bewoonde landen. 
De Itroomen lava , hebben van honderd tot twee en drie duizend toifes 
breedte, en fomtyds honderd en vyftig, ja zelfs twee honderd voeten dikte- 
en dewyl wy door onze proefneemingen gevonden hebben, dat de tyd van 
de bekoeling van het glas, is tot dien van de bekoeling van het vzer als 
132 tot 236, (/), en de betreldelyke tyden hunner befchryvingen ten naallen 
by in dezelfde evenredigheden fiaan; (e), is het daaruit ligtlyk te befluiten, dat 
om eene dikte van tien voeten glas of lava te beftyven , 201- minuten 
noodigzyn, dewyl er ^60 minuten vereifcht worden, voor de beflyving van 
tien voeten dikte van yzer; bygevolg zyn ’er 4028 minuten, of 6j uuren 8 
minuten noodig voor de beflyving van twee honderd voeten lava, en volgens 
denzelfden regel zal men vinden, dat ’er omtrent elfmaal meer tyds vereifcht 
wordt, dat IS te zeggen 30 dagen of een maand, eer deze lava van twee 
honderd voeten dikte koud genoeg is, om haar te kunnen aanraaken: waaruit 
volgt dat er een jaar noodig is , om eene lava van twee honderd voeten 
dikte zo vee] te doen bekouden, dat men haar op een voet diepte kan aan- 
raaken, en dat zy op tien voeten diepte, na verloop van tien jaar, nog zo 
heet zal zyn , dat men haar niet kan aanraaken , en dat zy honderd jaaren 
noodig zal hebben , om tot het zelfde punt van bekoeling , tot in het midden 
haarer dikte te geraaken: de Hr. Brydone bericht, dat na verloop van vier 
jaaren, de lava die in 1766 aan den voet van den Etna gevloeid was, nog 
met koud was geworden; hy zegt ook, „ eene laage lava van eenige voe- 
„ ten dikte gezien te hebben, door de uitbarfling van den Vefiivius voort- 
„ gebragt, die in het middelpunt gloeijend bleef, lang nadat de oppervlakte 
,, koud was geworden, en dat hy een flok in de Ipleeten fleekende, den- 
„ zelven oogenbliklyk zag vuur vatten , fchoon ’er uitwendig geen fchyn 
,, van hitte was. ’ Massa , een geloofwaardig Siciliaanfeh Schryver, meldt, 
„ dat hy, te Catania zynde, agt jaaren na de groote uitbarfling van 1660, 
„ bevondt , dat de lava op verfcheiden plaatzen nog niet koud was ge- 
„ worden’, (f). 
De ridder Hamilton , liet flukken van droog hout vallen in een kloof 
(^) Si^plémnt, Tomé I. pag. 107. 
(e) Idem, Tomé II. pag. 13. 
(/) en Sicih, Tomé 1 , pag, 213, 
