^ro DE NATUURLYKË HISTORIE 
„ vol biezen, riet, paardeftaart, en andere planten, die in flechte weiden 
„ groeijen; men graaft die weiden ter diepte van 8 of lo voeten.... Na de 
„ laag, die tegenwoordig den pond der weide maakt, volgt eene bedding 
„ turf van omtrent een voet dikte; dezelve is vervuld van verfcheiden foor- 
„ ten van fchelpen, zo wel die in de rivieren als die op 't land gevonden 
„ worden 
„ Die bank van turf, die de fchelpen bevat, is gemeenlyk aardagtig; de 
„ banken die volgen, zyn ten naaflen by van dezelfde dikte, en des te beter 
„ naarmaate zy dieper zyn; de turf welke zy verfchaffen, is bruin zwart* 
„ doormengd met riet, biezen, cyperoides, en andere planten, die in de wei- 
,, den groeijen : men ziet geene fchelpen in deze banken 
„ Men heeft fomtyds in de mafla van het veen Rammen of Rompen van 
„ willigen en populieren gevonden , en ook eenige wortels dezer bootnen of 
„ van eenige anderen van die foort; men heeft aan den kant van Efcharcon 
„ een eikenboom ontdekt , ter diepte van 9 voet onder den grond ; hy was 
„ zwart en byna verrot ; hy is in de lucht verteerd : een andere is gevonden 
„ naar den kant van Roifly, ter diepte van twee voet' tuflchen de aarde en 
„ het veen ; nog heeft men by Efcharcon hertshoornen gezien ; zy waren ter 
„ diepte van drie of vier voet ^ 
„ Daar is ook turf in den ómtfeic van Etampes, en milTchien zo overvloe* 
„ dig als by Villeroy ; die turf is niet mosachtig of is het ten minflen zeer 
„ weinig: haare kleur is fchoon zwart; zy is zwaar; zy brandt wel aan een 
„ gemeen vuur, en daar is weinig twyfei aan, of men kan ’er zeer goede 
„ kooien van maaken. 
„ De veenlanden in den omtrek van Etampes zyn , om zo te fpreeken , niet 
„ dan eêne achtervolging van die van Villeroy ; in één woord , alle de weiden , 
„ die binnen de naauwten liggen, daar de rivier van Etampes vloeit, hebben 
„ waarfchynlyk veen: men moet, myns inziens, het zelfde zeggen van die, 
„ die door de rivier d’Eflbne belproeid worden : de zulken dezer weiden* 
„ welken ik heb doorgeloopen , h^ben my dezelfde planten vertoond als die 
„ van Etampes en van Villeroy.” (w). 
Voor ’i overige zyn ’er, volgens dezen Schryver, in Frankryk zeer veele 
plaatfen , daar men turf uit zoude kunnen haaien , gelyk te Bourneuille te 
Croué by Beauvais , te Bruneval omflreeks Perone , in het Rifc Troyes in 
Champa^e, enz. en deze brandflof zou van een groot nut zyn zo men daar 
gebruik van maakte in die plaatfen , die gebrek aan hout hebben. 
Daar is ook veengrond by Vitry . Ie - franjois , in de moeralTen langs de 
Marne: dat veen is goed, en bevat eene groote menigte eikel - dopjes : de 
moeraflen van Saint -gon in den Omtrek van Chalon,zyn ook niet dan een groot 
veen , ’t welk men in ’t vervolg verpligt zal zyn aantetaften wegens de 
fchaarsheid van hout. («). 
(w) Mimtires. de l' /icadimit des Sciences, amée 1701 , pag, 3go — 397. 
^1») Noot medegedeeld aan den Hr, dk Bof jok door den Hr. GtusHow, den tfden aug. 1777*.. 
» 
