de natuurlyke historie 
314 
*». barden fteen, welkende koolgraavers in hunne taaUoKrtia noemen ; vervol- 
« gfiis» tot eene moeraflige aarde gekomen zynde, heeft men op 150 voet 
„ diepte, gelyk ik ftraks zeide, gevonden een boomftam van twee voeten 
„ middellyns, die de put, welke men groef dwars doorfneedt, het welk oor- 
„ zaak was, dat men deszelfs lengte niet konde meeten; hy rullede op een 
,, grooten zandfteen ; en dewyl verfcheiden liefhebbers van dit hout wilden 
,, hebben, maakte men veele brokken van den flam los; het kleine ftuk, dat 
„ ik de eer heb U te zenden , wierdt genomen van een brok , dat men aan 
„ den Hr. Laurent , geleerd Mechanicus, gaf.... 
„ Dit hout fchynt meer gekooid dan verffeend te zyn ; hoe is een boom 
,y zo diep onder den grond geraakt? zou die grond, daar men hem gevonden 
„ heeft, voormaals zo laag geweeft zyn ? Indien dit zo is, hoe heeft de- 
zelve zo verbazend verhoogd kunnen worden? van waar is alle die aarde 
„ gekomen? 
„ De zeven voeten tourttOy welken de Hr. Laurent heeft waargenomen 
„ insgelyks in alle de koolmynen, tien mylen in het rond, verlpreid gevonden 
„ wordende , zyn dus een laater voortbrengzel dan die groote verzameling 
3, van aarde. 
„ Ik laat u, myn Heer, de zaak befliflen; gy zyt gemeenzaam genoeg 
„ met de Natuur bekend om haar diepfte verborgenheden optefpooren ; 
„ ook twyfel ik niet of gy zult dit zeer wel weeten te verklaaren.” ((). 
De llr. Fougeroux de Bondaroy, van de Koninglyke Akademie der 
Weetenfchappen, brengt verfcheiden byzonderheden van verfteend houtby, 
in eene memorie, die lof verdient, en waarvan hier nevens het uittrekzel. 
„ Alle de vezelachtige fteenen, en die eenige gelykheid hebben met het 
„ hout, zyn geen verfteend hont, maar daar zyn veele anderen, welken men 
„ ongelyk zou hebben om niet als zodanig te befchouwen ; inzonderheid zo 
„ men daarin de gepafte geleeding van het hout of van planten waarneemt..,. 
j, Het ontbre^t niet aan waarneemingen , die bewyzen dat het hout in 
„ fteen kan veranderen, en dat gcmaklyk als verfcheiden andere zelf- 
„ ftandigheden , die deze verandering onbetwiftbaar bewyzen , maar het valt 
„ niet gemaklyk te verklaaren, hoe dit toega: ik hoop, dat men my zal 
„ vergunnen hier over eenige gillingen te waagen, die ik op waarneemingen 
„ zal trachten te gronden. 
„ Men vindt hout, dat, om zo te fpreeken, half verrot zynde, weinig 
„ afwykt van de zwaarte van hout; het verdeelt zig ligtlyk in bladen, of 
„ zelfs in draaden, zo als fommig verrot hout: ander hout, meer verfteend, < 
„ heeft hetgewigt, de hardheid, en de dofheid van hardfteen : ander, 
waarvan de verfteening nog volkomener is, neemt dezelfde gladheid aan als 
„ marmer; terwyl fommig hout die van fchoone Oofterfche agaaten krygt; 
„ ik heb een zeer fraai ftuk , ’t welk van Martinique gezonden is aan den Hr. 
Dy Hamei, dat in eene zeer fchoone fardonix veranderd is: eindelyk men 
,, vindt hout in lei veranderd : in die Hukken vindt men brokken , die zo vol- 
(f) LeMrs de Mr, Du momciiaü, AMt, de Bufeon, Douai ce ag jM). i7SS» 
