V 
VAN..DE NATmiR-LlJKE HISTORIE. 
■dat hij de verftandiglle niet is, at. Hij bootst den tnensch na, niet omdat 
hij zulks wil, maar omdat hij het kan, zonder het te willen j daar is niet» 
vrijs, niets willekeurigs in die foort van nabootllng. Het lighaam van deit 
tnensch en dat van den aap zijn twee werktuigen, eveneens bewerktuigd , die door 
denoodzaaklijkheid van natuur zig ten naasten bij op dezelfde wijze beweegen ; 
maar gelijkheid is nog geene nabootGng; de eene ligt in de doffe en de an> 
dere beftaat alleen door den geest , ald. Als men de beweegingen van 
den aap met die van den mensch wil vergelijken, moet men eene ander» 
fcbaal gebruiken om die te meeten. Waarom alle de hebbelijkheden van 
den aap bovenmaatig en zijne beweegingen wanordelijk zijn. Algemeen 
kenmerk van den aart der aapen, aa. Het lijdende van den aap heeft min- 
der overeenkomst met het werkzaarae van den mensch dan het lijdende van 
den hond of den olyphant, welke het genoeg is wel te behandelen om hun 
de eagte en zelfs kiefche gevoelens van eene getrouwe aankleeving, van eene 
gewillige gehoorzaamheid , van belansjoozen dienst , en van eene over- 
geeving zonder paal medetedeelen , aia, De aap is verder van den mensch 
dan de meeste andere dieren door de betreklijke vermogens , door den aart, 
door het temperament , door den aanwas van het lijf en door de lengte van 
zijn leven , dat is ,, door alle de wezenlijke hebbelijkheden , die hetgeen 
wij in een bijzonder wezen noemen uitmaaken , 03. Alle de wijf- 
jens der ayren, die kaale billen hebben, zijn, gelijk de vrouwen , aan eene 
maandelijkfe bloed -ontlasting onderhevig, 90. Schoon ’er in de zuidlijke 
luchtftrecfcen ^ otr Toorai in Afrika, een groot aantal foorten van aapen, 
baviaanen en guenons ot langltaertlge aapen zijn, vgn welke enige zeer Veel 
naar elkanderen gelijken, heeft men egter opgeraerkt dat zij zig „ooit met 
elkanderen vermengen, en dat gemeenlijk elke foort eene verfchillende'’' 
ftreek bewoont, 134. De aapen zijn nog niet op het Eiland Bourbon over- 
gekoomen , en men beeft veel belang om den invoer te verbieden om zig te 
hoeden voor de fchade, die zij op Ifle de France doen, XVI, 87. 
AARDBEEviNG , 1 , 56. Verhaal van de noodlottige uitwerkingen van enige 
Aardbeevingen , 254. Daar zijn Aardbeevingen , die van verre in zee ge- 
voeld worden; uitwerkingen van die Aardbeevingen op de fchepen , 262. 
De Aardbeevingen noch de vuurbraakende bergen hebben de bergen der aarde 
kunnen vóórtbrengen; reden van deeze ontkenning^ 263. Tweeërleie foor- 
ten van Aardbeevingen; verklaaring van derzelver verfchil , 265. De Aard- 
u door brandende bergen veroorzaakt, zijn tot eene kleine ruimte 
bepaald , aM. Die . welke zig verre uitftrekken , fchudden gemeenlijk eene 
vrij fmallc ttrook iands en ztjn altoos verzeld van onderaardsch gedruis, 
£Óó. Verklaaring van de oorzaaken der Aardbeevingen , ald. Voornaam- 
fte oorzaaken van de Aardbeevingen, de onderaardfehe elektriciteit, de uit- 
berfting van brandende bergen, en de inftortingvan holen, XVII, 73. Der- 
zelver rigting is in de ftreek van de onderaardfehe holligheden , en derzelver 
beweeging doet zig fomtijds op zeer gruote afftanden gevoelen, 74. Daar 
. zijn Aardbeevingen geweest lang voor de uitbreeking van de brandende ber- 
- gen , en die eerfte Aardbeevingen zijn voortgebragt door de inftorting van 
holen, die binnen in den aardbol zijn, 78. Omftandige befchrijving van 
derzelver uitwerkingen ald. De Aardbeevingen, die niet veroorzaakt wor- 
den door onderaardsch vuur ten tijde van de uitbreeking van brandende ber- 
gen, moeten toegefchreven worden aan onderaardfehe winden eri ftormen, 
die met groote kracht werken en zig dikwijls zeer verre uitftrekken , a66. 
I De onderaardfehe winden zouden alleen niet genoeg zijn om zulke groote 
A 3 uit- 
I 
