VAN DE NATUURLIJKE HISTORIE. 55 
overeenlcomst hebben jnet de voorwerpen , die hen omringen , 1 en t. Zij 
hebben met de uiterlijke voorwerpen betrekkingen van denzelfden aart als de 
onze, 3. Daar zijn in de dieren verfcheiden deelen, die door eene waare 
groeijing aanwasfchen , 5. Daar zijn dieren , die zig hervoortbrengen als 
de planten en door dezelfde middelen ; de vermenigvuldiging van de plant- 
luizen, die zonder koppeling gefchiedt, koomt overeen met die der planten 
door zaaden, en die van de polijpen, die gefchiedt door dezelve doortefnij- 
den , gelijkt naar de vermenigvuldiging der boomen door Hekken , ald. De 
dieren geliiken , over het algemeen , veel minder naar elkanderen dan de plan- 
ten , 6. Onder de dieren brengen deeze een verbaazend aantal jongen voort, 
en geene maar een ; in de planten daarentegens brengen alle een groote me- 
nigte voort , 6 . Beginzelen , door welke men alle de daaden der dieren kan 
verklaaren, hoe zaainengefleld zij mogen fchijnen, en zonder dat het nodig 
is hun gedachten of redeneering toetefehrijven, IV , 19. De dieren heb- 
ben gevoel, zelfs tot een hoogereu graad dan wij; zij hebben ook de be- 
wustheid van hun tegenswoordig aauwezen ; maar zij hebben niet die van 
hun voorleden beHaan; zij hebben gewaarwordingen, maar zij misfen het ver- 
mogen van die te vergelijken , dat is , zij misfen het vermogen , dat de denk- 
beelden voortbrengt, want denkbeelden zijn niet anders dan gewaarwordin- 
gen, die men vergeleken heeft, of, om beter te zeggen, zaamen voegingen 
van gewaarwordingen , ald. De dieren van denkbeelden beroofd en van ge- 
waarwordingen voorzien zijnde , weeten niet dat zij beftaan , maar zij gevoelen 
het. Zij hebben geene kennis van het voorledene, geen denkbeeld van het 
toekooniende , geen denkbeeld van tijd , en bijgevolg geen geheugen ; bewij- 
zen daarvan , 25. en volg. Zij kunnen hunne droomen niet van hwnne we- 
zenlijke gewaarwordingen onderfcheiden , en men kan zeggen dat hetgeen zij 
gedroomd hebben hun wezenlijk gebeurd is , 32. Wijze van te oordeeleii 
over de inwendige hoedanigheden van verfchillende dieren , 49. Het gebied 
van den niensch over de dieren is eene wettige overheerfching , welke geene 
omwenteling kan omverre werpen. Dit gebied is egter niet volflrekt, zelfs 
op verre na niet , 73. Het is door talenten en door den geest en niet door 
de kracht en door de andere eigenfchappenvandelioifedatdemeuschdedieren 
heeft kunnen onderwerpen. Dat gebied van den mensch is , gelijk alle 
andere overheerfching. Hechts gegrond geworden na het inllellen van de maat- 
fchappjj, 74. Eerfte ontwerp, volgens welke het fchijnt dat alle dieren zijn 
ontworpen. Het Opperwezen heeft, dezelve fcheppende. Hechts een enkel 
denkbeeld willen gebruiken en dat tegelijk op alle mogelijke wijzen willen 
veranderen , opdat de mensch de pracht van uitvoering en de eenvoudigheid 
van het oogmerk tegelijk zoude kunnen bewonderen, iv, 186, 187. De 
wijze, waarop de dieren zig voeden, en de verfcheidenheid van hun voed- 
zei hangen geheellijk af van de min of meer groote holte van de maag en 
darmen, 217. Bij bijna alle dieren wordt bet mannetjen min of meer woest, 
als het zoekt te koppelen , en het wijfjeii als het gejongd heeft, V, 65. Hoe 
de mensch heeft moeten doen om zig meefter van de dieren te maaken , iio. 
De ooifpronglijke ftempel van de Natuur is veel minder afgefleten bij de 
wilde dieren dan bij de tamme. Bij die, welke maar weinig tijds leeven, is 
de foort meer verandering onderworpen daa bij die, welke lang leeven, 113. 
Het zeekerst teeken 'om van de inwendige natuur en de wezenlijke foort der_ 
dieren te oordeelen is de overeenkomst en het verfchil van hunne aart en jn- 
ftindl, 125. Bij de dieren, die een groot aantal jongen voortbrengen, zijn 
de Jongen op het tijdftip van hunne geboorte niet zoo volmaakt als bij die , 
E 2 wel- 
