/ 
(6 
B 
D W IJ Z E R 
gewei en van het zaad - vogt hangen bij het Hert van dezelfde oorzaak af, 
15. pe injjding van het Hert belet het afvallen en weder uitgroeiien van het 
gewei, aia. De voortbrenging van het gewei van bet Hert koomt enkel van 
den overvloed van voedzel, ald. Het gewei van het Hert is gelijk het 
zaad- vogt, niets anders dao het zigtbaar overtollige van het organiek voed- 
zel, dat niet geheel tot de ontwikkeling, tot de groeijing, of tot het onder- 
houd van het lighaam van het dier kan gebruikt worden, Het gewei 
van het Hein fchiet uit , groeit en vormt zig als het hout van een’ boomj 
deszelfs zelfltandigheid is misfchien minder beenachtig dan houtachtig; het 
IS , om_ zoo te fpreeken , een gewas , op een dier geënt en dat van den aart 
van beiden heeft, 17. Het gewei van het Hert is in het eerst zagt als gras 
en wordt vervolgens hard als hout ; het vel , dat zig uitbreidt en met het 
bout groeit, is de bast, en het ontlast ’er zig van, als het zijnen volkoomen 
wasdom bereikt heeft ; zoo lang het groeit , blijft de bovenlle punt altijd 
zagt ; het verdeelt zig in verfcheiden takken; de voornaame tak is de ftatn en 
de zijde -fcheuten zijn de takken; in een woord, alles is gelijk, alles is 
overeenkomftig in de ontwikkeling en groeijing van het gewei der Herten en 
het hout van de hoornen, 17. Natuurkundige redenen waarom de Herten 
en andere dieren van dit geflacht hout in plaats van hoornen draagen , r8. 
Het gewei van het Hert is meer een gewas dan een dierlijk deel, 10. Herts- 
hoorn, deszelfs verfebil met hoorn van het rundvee, ald. Het Hert put 
,‘^oor het rijden zoo uit, dat het den gehcelen winter in eenen flaat van 
zwakheid blijft; zijn vleesch is zelfs alsdan zoo zeer van goede zelfltandk- 
heid ontbloot , en zijn bloed is zoo arm, dat ’er wormen onder zijne huid 
groeijen, die niet afvallen dan in de lente, als het, om zoo te fpreeken 
een nieuw leven ontvangen heeft door het fterk voedzel , dat hem de nieuwe 
voortbrengzelen der aarde opleveren , 20, Het Hert leeft vijf en dertig of 
veertig jaaren , 21. Het gewei van het Hert vergroot elk jaar tot het agtfte 
toe; het blijft ten naasten bij hetzelfde geduurende de kragtvan zijn leven 
en neemt afin den ouderdom, 21. Zijne hoedanigheden volgende verfchil- 
lende landen en het verfchillend voedzel, ald. Grootte en hoedanigheid der 
Herten volgens de vferfchillende gronden, ald. Het Corfikaansch Hert fchijnt 
het kleinst te zijn van alle Berg- herten , en die Berg- herten zijn veel kleiner 
dan die van de vlakten, 22. Verfchil in de huid van de Herten en de kleur 
van hun gewei, 22. Natuurlijke hebbelijkheden van het Hert, 22 en 
Het Hert herkaauwt zoo gemaklljk niet als het rundvee, 22. Voed/el 
jaargetijden , 23. Het Hert van Kanada is het- 
zelfde als het Hert van Frankrijk; het verfchilt alleen in het gewei, dat het 
grooter eii tneergCtSkC heeft, 6l. Verfchillende gedaanten van het gewei der 
Herten volgens de verfchiliende landen , 62. In fommige provimieën van Frank- 
rijk zijn thans geeue Herten meer, XII , 82. Onder de Herten in Amerika zijn 
zoo veele verfcheidenheden als onder die in Europa, XV, ii. De Herten heb- 
ben de gedaante van den oogappel regthoekig en dwarsch. Hetzelfde heeft 
waarfchijnlijk pla,ats bij de Dara-herten en andere dieren van dat geflaciit 
en bet is volllrekt het tegengeftelde van hetgeen men bij de katten ° de kat- 
uilen en andere dieren, welker oogappels zig regt op en neder zaamentrekken 
i hij zig bij de Herten horizontaal zaamentrekt ; waarneeming, 
van BEce aria, XV, 103. Waarneemingen van den Markgraaf d’ame- 
ZACA, aie cte groote overeenkomst tusfchen de ballen van het Hert en de 
voriniiis van zijn gewei bevestigen, ald. Het Hert zou tot een huis -dier 
getemd kunnen worden ; voorbeeld , 105. Bijveegzel tot de hiftorie van dat 
dier, 
