PGNCo en jocKo, zijn de naamen, welke men den Orang-Outang geeft op de 
Oostiijkc kusten van Afrika. Zij zijn van alle de aapen die, welke meest 
naar den_ mensch gelijken, XIV, 14. De Pongn of groote Orang-Outang 
is ten minden 200 groot als de mensch, en dikwijls grooter en veel llerker. 
Hij gaat altijd overeind; hij bouwt zig een hutjen, een beibbutzel. tegens 
de zon en den regen; bij voedt zig met vrugten en eet geen vleesch, 27. 
De Pongos gaan bij troepen ; zij dooden fomtijds Negers oir afgelegen plaat- 
fen; zij vallen zelfs de plyphariten aan , die zij met dokken ITian om hen uit 
hunne bosfchen te verjaagen ; men kan de Pongos niet leevenie vangen, 
omdat zij zoo fterk zijn, dat tien mannen eenen eenigen niet zouden kiHinen 
temmen; men kan niet dan de jongen krijgen, ald. Zij tragten de vrouvven 
te verrasfchen om haar te fchcnden; zij houden haar bij zig en geeven haar 
voedzel, 28. Verfchillende naamen aan deeze groote foort van Orang Ou. 
tang gegeeven ,XIX, 2. Natuurlijke hebbelijkheden van dien aap , 3. Zijne 
gewoons grootte , XIV, 39. 
t 
ïOOL ; het klimaat van de Poolea beeft , gelijk alle de andere klimaaten , graraden 
van mindere warmte en verkoeling ondergaan; daar is dan een tijd geweest, 
ja zelfs een langduurige tijd , geduureude welken de Noordfche landen , na 
als alle de andere gebrand te hebben, dezelfde warmte genoteu hebben als 
thans de Zuidliike landen genieten, XVII, 14. De pool-deelen van den 
aardbol , ‘dé eetfte verkoeld zijndfr, hebben ook de eerlle het water van alle 
de andere vlugge deeien , die uit den damkring vielen, ontvangen, 6a. 
Waarom de Zuidlijke. Ureeken eerder koud geworden zijn dan de Nootdlijke, 
eld. De ftreek v^ onze Pool, die nog niet bezogtis, zal ook nooit bezogt 
worden ; reden hiervan , n6. Het is meer dan waarfchijnlijk dat de geheelé 
ftreek van de Pool tot zeven of agtgraadeu afftands, en die voorheen land 
■ of zee was, thaiia niet is dan ijs, 117. Vermits die geheele ftreek van da 
pool putsch en al bevxozenis, is reeds het tweehonderfte deel van den aar l- 
r . bol door de verkoeling overmeesterd, en voor de leevend^ Natuur vemie- 
tigd,, I18. Kn deeze overmeestering van het ijs moet zig nog veider uit- 
'' ' ftrekken onder de Zuid- pool dan oivder de Noord- pool ; reden van dit ver- 
Ttioeden , ald. Reize naar de Pool. Eene reis tot aan de Pool en een Nonrd- 
Ooster doortögt fchijnt. ondoenliik te zijii: redÈn van dat vermoeden. Men 
^ zal niet uit Euröpa npr China kuiineir vaaren dan door het Noord - 'Vesten , 
f de baai van Hudfoii in , en dien dooctogc zoekende naar de Zuid- VVèstlijke 
deelén van die baai, 245. ên volg^ 
i>0fl>rHyn- STEEN , die verkalkbaar is. Daar is op eene plaats, Ficih genaamd, 
büDijon, eenfteen, aisde Porpbyr tleen zaamengelteld, maar hij is verkalk- 
baar en heeft flechts de hardheid van marmer, 1, 147. 
POfcPHYR • STEEN Croode) bfiftaat uit een oneindig getal punten van zee • egels.- 
Zij liggep vrij digt bij elkanderen, en vormen alle de witte piiiujens, die in 
tien Porpbyr- fteen gevonden worden : elk dier witte puntjeijs la^t nog in- het 
midden een klein zwart puntjen zien, dat de doorfhede is van de buis-, die 
in da lengte van de punt van den aee- egel loopt, I, 147. 
poTo; hiftorie van den Poto door aleamand, XV, 163. enverv.. Ziine heb- 
belijkheden en voedzel, 164. Befchrijving en afineetiiigeii , 166, 167. Hij 
j5 maar een vetfeheidenheid van.de. foort van deu Kiukajou, i-7^> 
t 
