bladwijzer 
190 
VOORTSTOOTINO. De oorzaak van de voortjlooting of van enig ander aange- 
noomen werktuigkundig beginzel zal altijd zoo onmogelijk te vinden zijn , 
als die van de aantrekking of van alle andere algemeene eigenfchappen , welke 
men zoude kunnen ontdekken, II, a8. Voortftooting hangt van de aan- 
trekking af; omdat de beweeging zig niet kan mededeelen dan door de veêr- 
kracht, omdat de veêrkracht zig niet kan oefenen dan bij de onderftelling 
van den zaamenhang der deelen, en omdat deeze zaamenhang niet beftaat dan 
door de uitwerking van de aantrekking, XII, 10, n. Zoo ’er geene veêr- 
kracht in de (lof ware, zou ’er ook geene kracht van voortftuuwing zijn, 
10. Verklaaring van de wijze waarop men moet begrijpen dat de beweeging 
van het een lighaam op het ander overgaat, n. Ziet ook Aandrijving. 
VOORTTEELING. Verklaaring van de voortteeling bij den mensch en bij de die- 
ren, waarbij tweeërlei geflachten zijn, II, 29. Op welke wijze de voontee- 
ling bij de verfchillende foorten van dieren gefchiede , zoo bereidt de Natuur 
dezelve altoos door eene nieuwe voortbrenging in het dierlijk lighaam , 159. 
De voortteeling der wezens is niet eenvormig ; daar zijn misfchien zoo 
veele wezens, zoo leevende als groeiende, die voortgebragt worden door de 
toevallige bijeenvoeging van de werktuiglijke deeltjens als ’er dieren en ge- 
wasfen zijn, die zig kunnen bervoortbrengen door eene aanhoudende opvol- 
ging van gedachten , i6a. Groote vraag over de voortteeling : Waarom 
ïebijnt deNatuur het middel der fexen te gebruiken tot de voortteeling van 
de meeste dieren; antwoord op die vraag, 168. De oude lieden zijn onbe- 
kwaam tot de voortteeling ; natuurlijke reden van dat gebrek , 2R7. De 
afgeleefde grifzaarts teelen voort , maar zelden , en , als zij voomeelen , hebben 
zij minder deel aan hun eigen voortbrengzel dan andere menfehen ; van daar 
dat jonge vrouwen, die men met afgeleefde grijzaarts laat trouwen, welker 
geftalte mismaakt is, dikwijls wanfcliepzels, mismaakte kinderen, nog mis- 
maakter dan hun vader, voortbrengen , a88. Denkbeelden van aristoteles 
over de voortteeling, U, 42. Van hippocrates, 48. Van harvev, 5a. 
• Proeven van de graaf over de voortteeling wan de konijnen , 62. Waar- 
nemingen van macpiqhi en valisnibri over de vorming van de vrugt, 67. 
Microscopifche waarneemingeii van LEEUWENHOEK over het zaad-vogt, en 
derzelver vergelijking met de waarneemingen van den Schrijver, 115. Al- 
gemeene aanmerkingen over de opvoeding de ontwikkeling en de voortteeling 
der bewerktuigde wezens , XIV, 14. Gedagten van plato over de alge- 
meene en bijzondere voortteeling, II, 39. Voortteeling bij de leevendbaa- 
rende en eierbaarende , XVIII, 173. en volgg. De voortteeling in het al- 
gemeen genoomen , is niet eenvormig , 176. 
VOORTTEELING VAN ZELVE , hoe zij gefchicd , XVIII , 176. Verfcheiden 
voorbeelden daaromtrent, 180 — 192. 
VORM C inwendige). Vermogen van den inwendigen vorm op de werktuiglijke 
klompjens in alle de bewerktuigde wezens, XVIII, 178. 
vormen. Verklaaring van de inwendige vormen , II, 18. Het denkbeeld van 
de inwendige vormen is op goede analogie gegrond; het bevat geene tegen- 
ftrijdigheid, 19, 20. Dat het llandvastigst , het onveranderlijkst in de Na. 
tuur is, is het indrukzel of de vorm yan elke foort,_ zoo bij de dieren als 
hij de gewasfen ; dat het veranderlijkst en verderflijkst is, is de zelfllan- 
digheid , waaruit zij beftaat , ald, en ver», ^ 
TOS; 
