m- 
B L A ' D W IJ Z E R 
middel gevonden liadd’ dezelve bij de natmirTaindige waarheden te voegen, aj, 
De 'waarheid wordt, als zij aan de menigte overgeleverd is , weldra ontluisterd 
een wijsgeerig gevoelen wordt geen volks - gevoelen dan na van gedaante 
veranderd te zijn, maar, door middel van deeze voorbereiding , kan zij een 
godsdienst worden, die des te beter gegrond is, als het vooroordeel alge» 
meener zal zijn, en dus te meer geëerbiedigd, omdat zij, kwalijk begrepen 
waarheden tot grondflag hebbende, noodwendig van duifterheden zal om» 
ringd zijn. Vil, 19. De zedenlijke waarheden zijn deels wezenlijk , deels 
■willekeurig en hebben niets tot voorwerp en doel-einde dan overeenkom» 
ften en waarfchijnlijkheden , I, aS. 
WAARNEEMINGEN op het fap van oesters, op water, waarin peper gekookt was, 
op water, waarin peper geweekt was, en ö|? water, waarin zaad van nageld 
bloemen geweekt was, II, 103. 
WAERELD. Stelsel derwaereld, I, d/p. 
WAERBLD (nieuwe) hiftorifche feiten en aanmerkingen over de ontdekking van 
de nieuwe waereld) I, H 5 * 
wAGTERs DER ptANEETEN hebbcH alle dezelfde rigti'ng in hunne draaijing eir 
concentrieke kringen rondom hunne voornaame Planeet;, hunne beweeging is 
in hetzelfde vlak en dat vlak is dat van den loopkring van de Planeet; alle 
deeze uitwerkingen, die hun allen gemeen zijn, en die van devoortftooting, 
die zij ontvangen hebben , kooraen , kunnen niet voortkoomen dan van eene 
gemeene oorzaak, dat is te zeggen van eene gemeeoe voortftooting; de Aarde 
draait fneller op zigzelve dan Mars in de evenredigheid van vier en twintig: 
t»t vijftien; de Aarde heeft eenen wagter en Mars niet. Jupiter vooral, 
wiens fnelheid rondom zijnen as vijfhonderd of zeshonderd maaien grooter 
is dan die van de Aarde , heeft vier wagters , en daar is groote waarfchijn- 
liikbeid dat Satiirnus, die ’er vijf eri een’ ring heeft, nog veel frieUer draait 
dan fupiter, I, 76- «» de wagters der Planeeten en de nng van 
Satiirnus zijn voortgebragt, XVII, 33 , 34. Zij moeten eenen zekeren graad 
van warmte aan de planeet mededeelen, om welke zij draaien, 29. 
WALRUSSEN. Waameemingen van crantz over deeze dieren;, daar zijn *ér van 
aottien voeten lengte, eu van even zoo grooten omtrek; befchrijving van een 
deezer dieren, XVI, 115. Hunne natuurlijke hebbelijkheden en hun moed, 
146. Hun groot aantal in zekere ftreeken van de Noordfche zeeën ; mens 
h^fc eene ontzagchelijke flagting onder die dieren gemaakt, en zij zijn «r 
thans veel minder talrijk dan eertijds , «W. Ziet Morfe. 
WALVisscBEN. Ziet Cctacea.. 
wanschepzelen kunnen tot drie klasfen gebragt worden ; de eerfl'e is die van 
de wanfchepzelen door overmaat, de tweede van die bij gebrek, de derde. 
van die welke het zijn door omkeering of verkeerde plaatfmg der deelen , 
XViii , 319. Wanfchepzelen , die een dubbel lighaam hebben en twee per. 
footen uitmaaken. Voorbeeld, Aanmerklijk voorbeeld van een wan- 
fchepzel bij gebrek , 320. Voorbeeld van een wanfchepzel door de omkee- 
jjng of. valfche plaatfmg der deelen , «li» en 321- Moniters» 
WAftMP 
