S DE NATUURLYKE HISTORIE 
voorzien zyn; zy fluit alle de zulken uit, die gekromde, haakige of puntige 
nagels hebben; gelyk alle die, welke liever op vier dan op tweevoeten 
loopen. Laat ons nu naar dit vafl en bepaald denkbeeld onderzoeken , hoe 
veele foorten van dieren ’er beftaan , aan welken men den naam van aap 
moet geeven. De ouden kenden llegts een foort ; de pithekos der Grieken , 
de fimia der Latyncn, is een aap, een -ivaare aap; het is die, waarop 
Auistoteles, Plinius, en Galenus alle de natuurkundige vergelykingen 
gemaaict, en alle de betrekkingen va:i den aap tot den menfeh gegrond heb- 
ben ; maar de pithecus, die aap der ouden, naar den menfeh zo gelykende, 
in het uitwendige maakzel, cn denzeJ ven nog nader komende in de inwen- 
dige geleeding, verfchilt daar egter van in eene eigenfehap, die , fchoon 
inzigzelve enkel betreklyk, hier egter niet minder wezendlyk is, te weeten 
de grootte. De geftalte van den menfeh is in ’t algemeen boven de vyf 
voeren, die van den pithecus kan flegts het vierde gedeelte van deze hoogte 
haaien. Dus zouden de ouden, al waare deze aap nog meer gelyk geweefl; 
aan den menfeh, regt gehad hebben, om hem niet te befchouwen, dan 
als een mcnfchje in ’t klein, een onvolkomen dwerg, opzyn bcfliniluat 
om met de kraanvogels te flryden , terwyl de menfeh den olyfant weet te 
temmen, en den leeuw uvciwiut. 
Maar na den tyd der ouden , en na de ontdekking der zuidelyke deden 
van Afrika en de Indiën, heeft men een anderen aap gevonden, die de 
gemelde eigenfdiap van de noodige grootte heeft; een aap (Pa m zo 
hoog, zo fterk, als de menfeh; zo driftig naar de vrouwen als naar de wyf- 
ies van zyn eigen foort; een aap die wapenen kan voeren, die gebruik 
maakt van fteenen om aan te vallen , en van Itokken om zig te verweeren 
en die voor het overige ook nog meer naar den menfeh gelykt dan de pithe- 
cus; want behalven dat hy geen ftaart heeft; dat zyn wezen plat is, dat 
zyne armen, zyne handen, zyne vingers, zyne nagels gelyk zyn aan de 
onze, en dat hy altyd regrop gaat, zo heeft hy ook nog eene foort van 
aangezigt, heeft hy wezenstrekken, welke naar die van den menfeh gelyken 
ooren van hetzelfde maakzel, hair op het hoofd, baard aan de kin, en 
verder hair net op dezelfde wyze als de menfeh dat heeft , in den ftaat der 
natuur. Ook hebben de bewooners van zyn land, de befchaafde Indiaanen, 
niet getwyffeld om hem tot de menfchlyke foort te brengen, en den naam 
van orang-outang f of mld- menfeh te geeven; terwyl de Negers, die'bjna 
zo wild en zo lelyk zyn als deze aapen, en die niet in ’t hooid krygen, dat 
men door meer of minder befchaafd te zyn, meer of minder menfeh is 
hem een eigen naam pongo gegeeven hebben, een naam van een dier en 
niet van een menfeh ; en deze orang-outang , of deze pongo , is inderdaad 
niet dan een dier, maar een zeer zonderling dier, het welk de menfeh niet 
kan zien zonder in zig zelven te treeden, zonder zig te herkennen, zonder 
2ig te overtuigen, dat hetlighaara niet het wezendlykfle gedeelte van zyne 
natuur is. 
Zie daar dan twee dieren , den pithecus en den orang-outang, waarop 
men den naam van aap moet toepaflen , en daar is een derde, waaraan men 
