i6 
de natuurlyke historie 
^elfde kenmerk in, waarvan de voornaamfte trekken zyn de voeding , de 
)ntzwagceling, en de hervoorcbrenging ; aigemeene trekken , en die aan 
die gdeedigde zelfftandigheden gemeen zyn ; eeuwige en Godlyke trek- 
keen , welken de tyd , wel verre van uit te wiffehen of te verdelgen , flegts 
vernieuwt en duidelyker maakt. 
Indien wy van deze groote fchildery van gelykheden, waarin het leevend 
Heelal zig als llegcs één gezin raaakende vertoont, tot die der verfcheiden- 
aeden overgaan , waarin ydere foort eene afzonderlyke plaats vordert , en 
haar beeltenis op haar zelve moet hebben, zal men bemerken, dat, met 
uitzondering van eenige groote foorten, of foor ten van den eerffcen rang , gelyk 
als de olyfant, de rhinoceros, de hipopotarmus, de tyger, de leeuw, die 
haare lyften moeten hebben , alle de andere zig met haare buuren fchynen 
te vereenigen , en groepen van verbafterde gelykheden te forraeeren , ge- 
lligten te maaken, welken onze naamlyft-fchryvers vertoond hebben door 
een vlegt- of raaas-werk van figuuren, waarvan de eene malkandcren by de 
voeten , de andere by de tanden , by de hoornen , by het hair vaft houden , 
of in andere nog kleinere overeenicomften gclykenj en zelfs die, welker 
gedaante ons de volraaaktfte, dat is, de meeftnaderende aan de onze, 
fchynt , dc aapen , vertoonen zig gezamenlyk , en vorderen reeds oplettende 
oogen, om van malkanderen onderfcheiden te worden, omdat het minder 
aan de gedaante , dan aan de grootte is , dat het voorregt van eene enkele 
foort, die alleen Raat, uit te maaken, is vaftgehegt, en de raenfch zelf , 
fchoon van een eenige foort, van alle foorten der dieren oneindig verfchil- 
lende, dewyl hy egter niet dan van eene middelmaatige grootte is, minder 
alleen’ ftaat , en meer buuren heeft, dan de groote dieren. Men zal in de 
Hiftorie van den orang-outang zien , dat men , zo men niet dan op de fi- 
guur acht gaf , dit dier , even goed als het eerfte , onder de aapen , of het 
laatRe onder de menfehen zou kunnen befchouwen , omdat aan het zelve , 
behalven de ziel, niets ontbreekt van het geen wy hebben , en omdat het 
minder van den raenfch, ten opzigte van het lighaam verfchilt, dan het 
verfchilt van de andere dieren , waaraan men denzelfden naam van aap ge- 
geeven heeft. 
De ziel, de denkvermogens, het fpreeken, hangen dan niet af van de 
gedaante of de uitwendige geleeding deslighaams; niets toont duidelyker 
dat dit een byzonder gelchenk is, aan den menfeh alleen gedaan, dewyl 
de orang-outang, die niet fpreekt en niet denkt, evenwel het lighaam, de 
leden, d^e zintuigen, de harfenen, en de tong geheel gelyk heeft aan die 
van den menfeh , dewyl hy alle onze bewegingen , alle menfchlyke verrig- 
tingen kan doen of nadoen , zonder egter eenige daad van den menfeh te 
doen. ,, Het is miflehien by gebrek van opvoeding, het is o.ok by gebrek 
van billykheid in uwe beoordceling ! gy vergelykt, zal men zeggen, zeer 
” onbillyk den aap in de bolTchen , met den menfeh in de Heden ; het is 
” aan de zyde van den wilden menfeh , van den menfeh aan wien dc op- 
voeding niets heeft overgezet, dat men hem moet plaatfen om den een 
”, en deiflinder wel te beoordeelen j en iieeft men een jiiift denkbeeld van den 
menfeh 
