0(5 DE NATUURLYKE HISTORIE 
van dien fchryver, wit, wollig, en gekroesd hair, roode oogen , eene zwak- 
ke ftem , enz. Maar het zyn menfchen , en die menfchen fyffelen niet , 
ot fpreeken niet blaazende , cn zyn geene dwergen van dertig duim hoogte ; 
zy denken , zy fpreeken, zy doen zo als andere menfchen, en zyn ook van 
dtzJfde grootte. 
Indien wy derhalven dit kwalyk befchreeven wezen verwyderen , indien 
wy onJerftclien , dat het berigt van Bontiüs wat te llerk is uitgedrukt en 
dat ’er wat vooroordeel onder loopt in het geen hy wegens de fchaamte’van 
het orang-outangs wyfje verhaalt, zal ons niets anders overblyven dan 
een dier, een aap, waarvan wy elders naauwkeuriger aanwyzingen vinden. 
Edward Tyson een beroemd Engeifch ontleecïkandige, die eene zeer 
goede befchryving, zo wel van de uitwendige als inwendige deelen van den 
orang - outang heeft gegeeven , zegt , dat 'er twee foorten zyn , cn dat die 
welke hy befchryft , niet zo groot is als de andere , barris (e) of genaamd 
door de Reisbefchryyers , en by de Engelfche gemeeniyk den naam voerende 
van drill. Die barris of drill is inderdaad de groote orang-oiitang der OoÜ;. 
Indiën, of de pongo van Guinee ; en de dwerg door Tyson befchreeven is 
de jocko, dien wy leevende gezien hebben. Toen de Wysgeer Gassendi 
op het berigt van een Reisbefchry ver , St. Amand genaamd , ter nederftelde 
dat 'er op het eiland java, eene foort van fchepzelwas, dat dc fchaduwing 
maakte tulTchen den menfch en den aap , bedagt men zig niet om het be- 
ftaan daar van te ontkennen ; en om die ontkenning goed te maaken bragt 
Peiresc een brief te voorfchyn van den Hr. Noen, {Natalis) een Genees- 
heer, die in Afrika woonde, waarin hy verzekert (ƒ) dat men in Guinee 
zeer groote aapen vindt, baris geheten, die op twee voeten gaan, die 
meer deftigheid en veel meer vernuft hebben dan alle andere aapen, en die 
zeer driftig voor de vrouwen zyn. Darcos, en vervolgens Nieremberg fg) 
en Dapper (/i), zeggen tennaaftenby het zelfde van den barris; Battel (1) 
noemt hem pongo, en verzekert, „ dat hy in alle zyne evenredigheden 
,, gelyk is aan den menfch, alleenlyk dat hy grooter is; A^an grootte, zegt 
,, hy, als een reus; dat hy eene menfchlyke gedaante heeft , ingezonken 
„ oogen lang hair aan de zyden van ’t hoofd , het aangezigt naakt en zon- 
„ der hair , zo wel als de ooren en handen ; het Jighaam een weinig ruig, 
,, en dat hy uitwendig niet van den menfch verfchilt , dan in de beenen 
,, om dat hy geene, of byna geene kuiten heeft ; dat hy egter altyd regt- 
„ op gaat; dat hy op de boomen flaapt, en zig eene hut maakt, eene 
The ^natomy of a Pygtnie, London i 5 pp. 1040. 
(yO Tr:e Baris «ƒ Barris, which they defcribe to be muchtaller than our animal, proha- 
lly may be what we call a DrUl. Tyson, Anato. of a Pygtnie, pag. i. 
C/) Sunt in Guinea fimia barhd procerd candque ^ & p^^^ Veneralt'/es • 
inceduftt ae videntur pree ceeteris faperei maximes funt & barris dicuntur: pnllent 
piaxinie judicia, femel dun taxat quidpiam docendi. yêfte itiduti HHco bipedes incedunt 
Scite llidunt fijtula , cythera aliisqua id genus.... feeminec denique in iis patiuntur men’, 
ftrua , & ntares mulierum funt adpetentiffimi. Gassendi. lih. F, 
■' (j) Nieremberg. Hifl. Nat Peregr. IU>. IX. cap. 44, fi? 45. 
(D Defcript. de PAfrique, par D/\PPER, pag. 249. 
CO PvRCHASS PUgTims, part. ii. Hè. FII, Ch. z.Hift.Qén, des Voyag.tow, V.pag. 8p. 
