28 
de natuurlyke historie 
, 7.y flerk , vaardig , Rout zyn ; dat zy zig tegen de gewaapende menfehen te 
’’ weer ftellen; dat zy dril tig op de vrouwen zyn, en dat het voor dezelve 
niet veilig is door boflehen te trekken, dewyl zy gevaar Joopen \*an on- 
j, verwagt door deze aapen overvallen en gefchonden te worden.” Dam- 
p:eh , Froger , en andere Reisbefchryvers , verzekeren , dat zy jonge 
meisjes van agt of tien jaaren wegvoeren; dat zy dezelve boven in de boo- 
men verbergen, en dat men eene onbedenkelyke moeite heeft ora haar weer- 
om te krygen. Wy kannen by alle deze getuigeniffen voegen , _ dat van den 
Hr. DE LA Brosje, die zyne reis naar de kuil van Angola, in 1738, be- 
fchreeven heeft , cn waarvan men ons het uittrekzei heeft medegedeeld : 
deze Reisbefchryver verzekert, „ dat orangs -outangs , welken hy quimpezés 
„ noemt, negerinnen poogen op te ligten; dat zy dezelve by zig houden, 
om ’cr hunne drift mede te boeten , en dat zy haar wel voeden cn bezor- 
’’ gen. Ik heb, zegt hy, te Lowango eene negerin gekend, die drie jaar 
by deze dieren gebleeven was: zy worden van zes tot zeven voeten hoog; , 
” zy zyn onverbeeldelyk flerk ; zy maaken hutten en bedienen zig van flok- 
ken om zig te verweeren; zy hebben een plat aangezigt, een platte wyde 
„ neus, platte ooren zonder rand, het vel wat helderer als dat van een 
mulater, lang en yl geplaatfl hair , op verfcheiden deelen des lighaams, 
” den buik ten uiterllen gefpannen , de hielen plat en van agteren omtrent 
” een half duim verheeven; zy gaan op twee beenen, en ook op vier, 
” wanneer hun de lufl daar toe bekruipt: wy kogten twee jongen, een 
mannetje, dat veertien maanden, en een wyfje , dat twaalf maanden oud 
” Zie daar 'de naauwkeurigfle en zekerfle byzonderheden , welke wy we- 
gens den grooten orang-outang , qf den pongo gevonden hebben , en dewyl 
de grootte het eenigfl wel bepaald kenmerk is, waarin hy van den jocko 
verfchilt, blyf ik by myn gevoelen, dat zy van dezelfde foortzyn; want 
twee dingen zyn hierin gelyk : eerfl , dat de jocko eene ftandvaftige ver- 
fcheidenheid , dat is te zegden een veel kleiner ras is, dan dat van den pon- 
go ; het is waar , dat zy beiden in het zelfde klimaat te huis hooren , dat zy 
op dezelfde wyze leeven, en derhalven malkanderen in alles fchynen te moe- 
ten gelyken , dewyl zy dezelfde veranderingen eveneens ondergaan en ont- 
vangen ; voor den zelfden invloed van land , lugt en weder eveneens zyn 
blootgefleld ; maar hebben wy onder de menfchlyke foort niet een voorbeeld 
van eene dergelyke verfcheidenheid? de laplander en de finlander verfchil- 
ien, onder het zelfde klimaat, byna evenveel in geitalte, en veel meer in 
andere eigenfehappen , als de jocko of de kleine orang-outang , van den 
grooten verfchilt. . De tweede mogclyke zaak is, dd.t de jocko oï de kleine 
orang-outang, welken wy leevende gezien hebben , die van Fulpius , die van 
Tyson, en de andere welken men in Europa heeft overgebragt , miffehien 
allen flegts jonge dieren waren, die nog maar een gedeelte van hunnen 
groei hadden; die, welken ik gezien heb , was byna derde half voet lang ; 
de Hr. Nonfoüx , aan wien hy toebehoorde , verzekerde my, dat hy 
maar tvvee jaaren oud was hy zou dan tot meer dan vyf voeten hoogte heb- 
