->(5 DE NATUURLYKE HISTORIE 
O 
hebben. Ik heb geoordeeld dit artikel van hunne werken uit het Engelfch 
te moeten overzetten , en hier te vertoonen , om elk in ftaat te Rellen van 
de byna geheele gelykheid van dit dier metdenmenfch, zelf te kunnen beoor- 
deelen ; ik zal alleenlyk tot een beter begrip van deze noot aaninerken , dat 
de Eno'elfchen niet, zo als de Franfchen, tot eenen enkelen naam bepaald 
zyn, om de aapen aan te duiden; zy hebben, evenals de Grieken, twee 
verfchillende naamcn ; den eenen voor de aapen zonder flaart (w) , wel - 
ken zy apes heeten, en den anderen voor ftaart-aapen, welken zy tnonkis' s 
noemen: ik heb het woord monkie akyd door dat van guenon^ en het woord 
ape , door dat van aap (.ftnge) overgezet; en die aapen, welken Tyson 
door het woord van ape aanduidt, kunnen niet anders zyn dan die welken 
wv den pithecus , en den magot genaamd hebben, en daar is zelfs alle waar- 
fchvnWkheid om te denken, dat het aan den magot alleen is, dat men den 
naam van ape, of aap in de vergelyking van Tyson betrekken moet. Ook 
moet ik aanmerken , dat die fchry ver eenige karakters van gelykheid en 
verfehil opgeeft, die niet wel gegrond zyn; ik heb gemeend hieromtrent 
eenige aanmerkingen te moeten maaken; men zal milTchien oordeelen, dat 
het byzonder verllag deswegen wat lang is, doch het komt my voor, dat 
men niet te naauwkeurig kan zyn, in het onderzoek van een wezen, ’t welk 
onder eene menfchlykc gedaante niet dan een louter dier is. 
lo Tyson geeft als een byzonder kenmerk voor denmenfeh en den orang- 
outan^ OP van het hair der fchouderen benedenwaards, en dat der armen 
onwaa°rds gerkt te hebben; het is waar , dat by de meefte viervoetige die- 
ren het hSr van alle de deden des lighaams, naar omlaag of naar agteren 
gerigt is, /maar dat is niet zonder uitzondering: by den Imjaart en den 
heeft de twee holligheden niet onder de turkfche zadel, (fella turdca) gelyk by den menfeh 
olaats heeft. 15. l)e proeejfus majloïdes en flyloïdes zyn zeer klein en byna niets. 16. Zyne 
neusbeenderen zyn plat. 17. Hy verfchilt van den men l'ch voor zo verre zyn hals wervelbeen- 
deren korter zvn celyk by de aapen, van vooren plat, niet rond, en dat derzelver doornagti- 
2e uitfteekzeis niet gevorkt zyn gelyk by den menfeh. 18. Daar is geen doomagtig uitfteekzel 
hl het cerrte wervelbeen van den hals. ip. Hy verfchilt van den menfeh , voor zo verre hy der- 
tien ribben aan iedere zyde heeft; daar de menfeh ’er flegts twaalf heeft. 20. Voor zo verre de 
darmbeenderen volmaakt gelyk zyn aan die dei aapen, zynde langer, fmaller, en minder hol, 
dan in den menfeh. 21. Hy verfchilt van den menfeh voor zo verre de volgende fpieren in het 
menlcWyk lighaam gevonden worden , en in den orang-omang onibreeken , te weeten , occipitales , 
froritaks , Uilatatore% alnrtnn nap feu clevatorct lahii fuperioris, interfptnales colli , glutai 
fi’itiirtii , exienfor digiiorum pedis, hrevis & transverfaJis pedis, 22. De fpieren , die niet 
in den orang-outnng fchyncn gevonden te worden, en die fomtyds in den menfeh plaats heb- 
ben, zyn die, welken men notmt pyrarnidales , caro mujeulofa quadrata , de lange peezen, 
het vleifchig lighaam van de handpalm-fpier ; de fpieren attoUens & retrahens auriculam. 
oq. De heffpieren der fleutelbeeuderen zyn in den orang-omang als in de aapen, en niet als in 
den mtnfch. 2*. De (pieren waardoor de orang oiitang naar de aapen gelykt en van denmenfeh 
verfchilt, zyn de volgende, longus colli , peRoralis latiffimus dorh, gluttsus maxtntus & 
n lius, pfous magnui & parvus , iliactis internus & gajleronamius internus. 25. Hy ver- 
ook van den menfeh in de gedaante der fpieren deltoides, pronator radii teres , 
/ r pol/icis brevis. Anatomie de l’orang outang, par Tyson , Londr. 16^99. in 40. 
ext^ori *« eaudd carentes, qu<e fimia fmpliciter dicunlur, caudatas^ 
^^«rrooithed appellantur ', qua prioris generis funt AttgUee apes, dkuniur^ qua pu 
Udoks Mmkev. Ray» Ssu, Q^uadr, pag, 149. 
