42 
de natuurlyke historie 
nen hebben , met te zeggen , dat zyn nacht-men/ch , waaraan hy niet de 
helft van de mcnfchlyke hoogte geeft , dat van Bontiüs ware. 
De Hr. de Buffon (c) vermoedt , dat ’er eenige vergrooting plaats hebbe 
in het berigt van Bontius , en wat vooroordeel , in het geen hy verhaalt we- 
gens de blyken van vernuft en fchaamte van zyn wyfjes orang-outang ; het 
geen hy daarvan zegt , wordt egter beveiligd door hun , die deze dieren in 
Indiën gezien hebben ; ik heb mthans het zelfde gehoord van verfcheiden 
perfoonen , die te Batavia geweell waren , en die zekerlyk niets willen van 
het geen Bontiüs gefchreven hadt. Om te weeten wat men daarvan geloo- 
ven moet, heb ik my vervoegd aan den Hr. Rexian, die in die zelfde Had 
Batavia woont , alwaar hy de heelkonll met een zeer gelukkig gevolg oef- 
fent Kennende zyn fraaak. voor de Natuurlyke Hiftorie,_ en van zyne 
vriendfchap te mywaards verzekerd, had ik hem door een bnef verzogt om 
my een orang-outang te zenden, om 'er het Kabinet van onze Akademie 
mede te verfierenjen ik had hem in dien zelfden brief verzogt, om myzyne 
waarnemingen over dit dier, in geval hy het gezien raogt hebben, mede te 
deelen. Zie hier zyn antwoord, ’t welk men met vermaak zal leezen; het is 
uit Batavia gefchreven, en gedagtekend den 15 January 1770. 
Ik ben ten uiterllen verwonderd geweell, Ichryft de Hr. Relian, dat 
„ de wilde menfch , welken men in ’t Malekfch , orang-outang noemt, in 
het Kabinet uwer Akademie niet gevonden wordt; het is een Huk het 
welk alle Kabinetten van Natuurlyke Hiftorie behoort te verfieren. De 
Hr Pallavicini, die hier Sabandhaar geweell is, heeft ’er twee,zynde 
’’ een mannetje en’ een wyfje, leevende medegenomen, toen hy in 1759 
naar Europa vertrok. Zy waren van menfchlyke grootte , en maakten 
’’ juift alle bewegingen welken de menfchen maaken, inzonderheid met 
„ hunne handen, waarvan zy zig eveneens als wy bedienen. Het wyfje 
,, hadt borllen , net zo als die van eene vrouw , behalven dat zy wat meer 
,, nederhingen. De borll en de buik waren zonder hair, maar van een zeer 
„ Ilerk en gerimpeld vel. Zy waren beiden zeer befchaamd als men hen 
’’ wat Ilerk aankeek, en als dan wierp het wyfje zig in de armen van het 
„ mannetje, en verborg haar aangezigt tegen zynen boezem, het geen in- 
,, derdaad eene zeer aandoenlyke vertooning maakte. Dit heb ik met ray- 
,, ne oogen gezien. Zy fpreeken niet, maar zy hebben een gefchreeuw, 
„ gelyk aan dat der aapen, waarmede zy ook de grootlle overeenkomll 
„ hebben , zo wel ten opzigte van hunne _wyze van leeven , eetende niets 
„ dan vrugten, wortels, groenten, en zig in de eenzaamlle boflehen op de 
„ boomen onthoudende. Byaldien deze niet een afzonderlyk ras maakten , 
„ ’t welk zig voortplant, zou men hen monllers van de menfchlyke natuur 
, kunnen noemen. Den naara van wilde menfchen, welken men hun geeft , 
* hebben zy gekregen van de overeenkomll, die zy uitwendig met den 
” menfch hebben , inzonderheid in hunne bewegingen , en in eene zekere 
Zie hiervoor bladz. 24, en vervolgenj. 
