III 
VAN DE OUANDEROU, enz. 
kwam van het vafte land van zuidelyk Amerika, en dat men hem cayouvaj^ou 
noemde; ik bemerkte terftond dat dit woord cayouvaflbu een Braliliaanfche 
uitdrukking was, die fayououq(Jou moeii uitgelproken worden, en dïQjapajou 
betCiceride , en dat bygevolg die naam verkeerdlyk was toegepaft , dcwyl alle 
de lapajous zeer lange ftaarten hebben, daar het dier dat hier in aanmerking 
komt, een baviaan is met een zeer korten ftaart ; daarenboven wordt niet 
llegts deze foort, maar zelfs cenige andere foort van baviaanen , niet in Ame- 
nka gevonden, en bygevolg hadt men zig insgelyks vergift in deaanwyzing 
van het klimaat; en dergeijke vergUBngen zyn vry gemeen, inzonderheid 
onder die Vertooners van beeren en aapen, die, wanneer zy onkundig zyn 
wegens het geboorteland, het klimaat, en den naam van het dier, geene 
zwaarigheid maaken om aan het zelve eene vreemde benaaraing te geeven , 
dewelke,' waar of valfch, goed genoeg is voor het gebruik dat zy daarvan 
maaken. Voor het overige zyn deze ouanderous baviaanen , wanneer zy 
niec getemd 3yn, io kwraadaartig, dat men verpjigt is hcn in een vzeren 
kooi te houden , daar zy dxkwils met eene verwoedheid , die fchrik ver- 
wekt, in woelen ; maar by aldien men hen jong vangt, kan men hen ligtlyk 
temmen, en zy fchynen dan zelfs beter gefchikt te zyn, om eene foort van 
opvoeding aan te neemen dan de andere baviaanen. De Indiaanen heb- 
ben hun vermaak in hen aftcrigcen , en zy beweeren dat de andere aapen , 
dat is te zeggen de guenons , veel eerbied hewyzen aan deze baviaanen , 
die meer deftigheid vertoonen en meer vernuft hebben dan zy. In hunnen 
ftaat van vrj'heid zyn zy ten uiterften wild (a) en onthouden zig in de bos- 
fchen (è). Zo men de Reisbefchryvers geloof mag geeven , worden die , welke 
geheel wit zyn, voor de fterkfte en kwaadaartigftc van allen gehouden: zy 
zyn zeer driftig op de vrouw^cn, en hebben kragt genoeg om haar te 
Icnenden, wanneer zy haar alleen vinden (c), en dikwils mishandelen zy 
haar dan zo, dat zy het befterven. 
«e anaere aapni neoDen zo veei eeroiea voor aeze loort, aat zy zig in zyne tegenwoordig- 
heid vernederen, als of zy in ftaat waren om eenige meerderheid in hem te erkennen De 
Prinfen en de Grooten hebben veel achting voor deze baard-aapen, die meer deftigheid en ver 
imfc dan de andere fchynen te hebben; men rigt hen af voor plegtigheden en fpeelen en 
zy kwyten zig van die kmiften op eene verwonderlyke wyze. /''oya^e da Pare Vincent Ma- 
lUE cl XI IL pag. 405 - Traduit par Mr. Ie Marquh iZ/montmirail. 
(Jj) Op Ceylon worden aapen gevonden zo groot als onze patrys-honden , die ervs hair en 
een zwart gelaat hebben , wet een witten baard van het eene oor tot het andere. flien ziet 
andere van dezelfde grootte , rnaar van eene verfchillenda kleur ; hun lighaam , gelaat . en baard 
zyn fchitterend wit; deujl dit verichil van kleur, de foort niet fchynt te vmmideren. n^^^^^^ 
men hen gemeenlyk ouanderous; zy doen weinig kwaad aan do bc-teekle landen, en onthouden 
zig gemeenlyk in de boffehen, alwaar zy met ikui van bladen en knoppen leeven ; maar ge- 
vangen zynde eeten zy van . wat men hun geeft. R^/atioa de Knü.x, tom.l.pag. 107. en 
III. liiltoire Cétiérale dei Voyagez., torn, yill, pag, 545. 
(O De witte aapen , die fointyds zo groot en zo kwaadaartig zyn als de groote Engelfche 
doggen, zyn gevaarlyker dan de zvvartc ; zy zyn byzonder driftig op de vrouwen, en dikwils 
eindigen zy , na haar honderd mishandelingen aangedaan te hebben , met haar te verworgen. 
