AAMIANGZEL TOT DE HISTORIE VAN DEN MENSCH. 7 
heb ik begrepen dat alle vrees of alle hoop , welker waarfchijnlijkheid gelijk 
zou ftaan met die , welke de vrees voor den dood voortbrengt, in het zeden- 
^ lijke als de eenheid kan genoomen worden , naar , welke men de maat van alle 
andere vrees regelen kan ; en even zoo regel ik de maat van alle hoop daar- 
naar ; want daar is geen ander onderfcheid tusfehen hoop en vrees dan tus- 
fchen ftellig en ontkennend, en de waarfchijnlijkheden van beiden moeten op 
dezeltde wijze afgemeeten worden. Ik zoek dan welke indedaad de waar- 
Ichijnhjkheid zij dat een mensch, die gezond is, en die bijgevolg geene vrees 
voor den dood heeft, egter binnen vier en twintig imren Iterve. Als ik de 
falelen der overledenen raadpleeg, zie ik dat men daaruit kan opmaaken dat 
er llcgts tien duizend een honderd negen en tagtig tegens een te wedden is 
dat een mensch van zes en vijftig jaaren meer dan eenen dag zal leeven f ^ 
Naardien nu elk mensch van die jaaren, waarin de reden volkoonicn rijp, 
en de ondervinding in haare volle kragt is, egter geene vrees altoos voor den 
dood binnen vier en twintig uuren heeft, fchoon ’cr niet meer dan tien dui- 
zend een honderd en negen en tagtig tegens een te wedden is dat hij niet bin- 
nen dien korten tijd zal ftervon , befluit ik daaruit dat alle waarfchünliikhpid 
die zoo groot of kleiner is, als niets moet befchouwd worden en dat alle 
hoop of vrees, die onder tien duizend is, noch ons aandoen, noch zelfs 
eenen enkelen oogenblik het hart of het hoofd moet bezig houden 
^ Om mij te beter te doen verdaan , zoo laaten wij ondcrftcllen dat iemand 
m eeiie loterij, waarin maar een prijs en tien duizend loten zijn, flegts een 
(a) Ziet hier agter de uitkomst van de Tafelen der geftorvene. 
denkbeeld aan den Heer Daniël Bernouilli, eenen der grootfte Meet- 
, en die meest van alle bedreven is in de weetenfehap der waar- 
hebbende, kreeg ik van hem het volgend andwoord in 
eenen bnef uit Bazel van den 19 Manrt 1762. ^ «uwwuoia, m 
’’ zedenlijke waarfchijnlijkheden te waardeeren , 
’> Soed, Mijn Heer! Gij pleegt de natuur van den mensch raad in zijne daaden en 
” feit dat niemand zig ’s morgens ongerust maakt dat hij dien dag zal 
„ fterven, dit zoo zijnde, befluit Gij, naardien ’er volgens uwe rekeninff een van de 
,, tien duizend fterft, dat een tien daizendfte woovr^uv j *chemng , een van ae 
„ fchen geest maaken moet en bij gevolg dat die op smen- 
„ befchouwd worden. Dit is voorzeker als een wijsgeerjg w^dlStSn^ërT- 
„ maar dit fchrander uitgedagt beginzel fchijnt tot eene kleinere hoeveelheid te leiden’ 
„ want de ontheffing van vrees heeft zeekerlijk geene plaats in degeene, die reeds ziek 
„ zijn. Ik fpreek uw beginzel niet tegens; maar het fchijnt eer tot 10^53 dan tot 
te leiden 
Ik beken den Heere Bernouilli dat, naardien de tien duizendfte genoomen is naar 
de Tafelen der geftorvene, die altoos flegts den gemiddelden mensch , dat is de inenfehea 
inhet algemeen, welvaarende of ?iek, gezond of fukkelende, fterkofzwak, vertoonen, 
er misfchien wat meer dan tien duizend tegens een te wedden zoude zijn dat een welVaa- 
rend, gezond, fterk mensch niet binnen vier en twintig uuren zal fterven; maar het ver- 
ichiit veel dat die waarfchijnlijkheid tot honderd duizend moet gebragt worden • voor het 
dat yerfchil, fchoon zeer groot, niets in de roornaanifte gevolgtrek. 
KiDgen, welke ik uit mijn beginzel afleide. . 
■/ 
/ 
\ 
