DE N A T Ü U R L Y K E Hl S T O R IE. 
a^4 
En de andere reeks i, |, Ij, ilh "tf verbeeldt de meetkundige hoe- 
veelheid van het geld, door de ondervinding gekregen, en bij gevolg des- 
zelfs zedenlijke en ‘wezenlijke waarde. 
Zie daar dan eene algemeene en vrij juifte waardeering van de waarde van 
het geld in alle mogelijke gevallen en zonder enige onderltelling. Men 
ziet, bij voorbeeld, als men de twee reekfen vergelijkt, dat twee duizend 
livres .niet eens zoo veel voordeel verfchaffen als duizend Uvres, dat het- 
I verfcheelt en dat twee duizend livres in het zedenlijkc en in wezenlijkheid 
niet meer zijn dan | van twee duizend livres, dat is, agttien honderd livres. 
Een mensch, die twintig duizend livres bezit, moet niet rekenen dat hij 
eens zoo veel heeft als een ander, die tien duizend livres heeft, want hij 
heeft wezenlijk niet meer dan agttien duizend livres aan geld van diezelfde 
mimt, welker waarde berekend wordt door de wordeelen, welke het 
geeft; en even zoo is een mcnsch, die veertig duizend livres bezit, niet 
viermaal rijker dan hij, die tien duizend livres heeft, want hij is in verge- 
lijking ■ wezenlijk niet rijker dan 32 duizend 400 Uvres; een mensch, die 
30 duizend livres bezit, heeft, volgens diezelfde regel, niet meer dan 
58 duizend 300 livres ; die 160 duizen.i heeft, moet niet meer reke- 
nen dan 104 duizend 90'= Jtvres , dat is te zeggen dat hij , fchoon hij zestien 
maaien meer geld heeft dan de eerfte, egcer weinig meer dan tien maaien 
200 veel bezit van onze waare munt; even zoo is ook een mensch, die twee 
cn dertig maaien zoo veel geld heeft als een ander, bij voorbeeld 320 dui- 
zend Uvres in vergelijking van iemand, die 10 duizend Uvres heeft, in we- 
zenlijkheid niet rijker dan 188 duizend Uvres, dat is, agttien of negentien 
maaien rijker, in plaats van twee en dertig maaien enz. 
De gierigaart is als de Wiskundige; beiden fchatren het geld naar des- 
zêlfs- hoeveelheid in getal; de verftandige mensch befchouwt noch het getal 
noch de veelheid; hij ziet enkel op de voordeelen, welke hij ’erdoor ver- 
krijgen kan; hij redeneert beter dan de gierigaart cn gevoelt beter dan de 
Wiskundige. De kroon, wejke.de arme heeft wcggelegd om eene nood- 
zaaklijke impost te becaalen, en de kroon, die de geldzakken van eenen 
pagter volledig maakt, hebben bij den gierigaart en bij den Wiskundigen eene 
evcngelijke waarde; deeze telt die door twee gelijke eenheden, de ander 
zal zig die met een even groot vermaak toeëigenen, in plaats dat de ver- 
ftandige man de kroon van den armen voor een leuk, en kroon van den 
pagter voor een duit zal rekenen. 
XX. Deeze fchatting van de zedenlijke waarde van bet geld wordt ook 
nog bevestigd door de aanmerking dat eene waarfchijnlijkheid voor niets 
moet gerekend worden, zoo dra zij niet grooter dan rgsgj is , dat is, zoo dra 
zij zoo klein is als dc vrees voor den dood binnen vier cn twintig uuren., 
die men niet gevoelt. Men kan zelfs zeggen dat, aangezien de kragt van 
die vrees voor den dood, die veel grooter is dan de . kragt van alle de 
andere aandoeningen van vrees of hoop, men eene vrees of hoop, die flegcs 
waarfchijnlijkheid zoude hebben, als bijna niets moet aanzien. De klein- 
moedigfte mensch zou zonder eenige ontrocriiig om zijn leven. kunueuipeelen. 
