56 
D E N A T U U R'L Y K E HISTORIE. 
en dat het eenigst ondcrfcheid, dat hier tusfchen den Wijzen en niet Wij'zen 
is, is dat de iaatftc, zoo dra hem enig overvloedig goed aankoomt, dat 
fraaie overtollige in droevig noodwendige verkeert en zijnen ftaat naar zij'- 
ne nieuwe bezitting inrigt, terwijl de verftandige niensch, dien overvloed 
niet gebruikende dan om weldaadcn te verfpreiden, en zig enige nieuwe ver- 
maaken te vcrfchaffen, de verteering van dat overvloedige bezuinigt, terwijl 
hij het genot van hetzelve vergroot. 
XXII. Het ten toon fpreiden van hoop is het lokaas van alle beurzen- fnij- 
ders. De groote konst van den loterij -maaker beftaat in het aanbieden van 
groote fommen met zeer kleine waarfchijnlijkheden, die welhaast nog ver- 
groot worden door de 'veerkragt der begeerlijkheid. Die beurzen -fnijders 
vergrooten dat denkbeeldig voordeel nog door hetzelve te verdeelen en door , 
wo'ór een 'klein geld, *t welk ieder misfen kan, cenc hoop te geeven, die, 
fchoon veel kleiner , in de grootheid van de gehecle fom fchijnt te deelen. 
Men weet niel dat, als de waarfchijnlijkheid minder dan een duizendfle is, 
de hoop niets is, hoe groot de beloofde Ibln ook zij, omdat alles, hoe 
groot het ook zijn mag, nictswordt, zoo dra het noodwendig met niets ver- 
menigvuldigd wo'tdt, gelijk hier ixrra gcTdS is‘ raet'hët niet dèr 
waarfchijnlijkheid verm°"^kftd%d, gelijk, _ over het algemeen, elk getal, 
dat door nul Vermenigvuldigd, altijd nul is. Men weet ook niet dat, be- 
kialvcn dceze verdwijning der waarfchijnlijkheden tót niet, zoo dra zij onder 
) jeen dtiizehdfte zijn, de hoop geduurig afneemt, evenredig inet de zedenlijke 
waarde van het 'geld, die altijd minder is dan deszelfs waarde in getal, zoo 
dat hij, wiens hoop in getal eens zoo groot fdiijnt als die van eenen anderen , 
egter indèdaad 'liiet' meer dan ? wezenlij'ke hoop heeft, in plaats van 2; en 
dat dus ook hij, wiens hoop in getal 4 is, niet meer dan sj» van die zeden- 
lijke hooj) heeft','' Welker voortbrengzel het cenigst wezenlijke is. Dat, in 
plaats van 8, dat voortbrengzel niet meer dan 51?! is, in plaats van 16, 
flcgts lolij;' in plaats van 3a, in pjaats van 64, 344^5; in plaats 
van 128, óij'Mh in. plaats van 256, iiojsSst?; in plaats van 5 1 2 , ipS/saiF;; 
in plaats van 1024, enz., waaruit men zien kan hoe zeer de zeden- 
lijke hoop in alle gevallen' van de hoop in getal verfchilt in het wezenlijke 
voordeel, dat ’er uit fpruit; de verftandige mensch moet dan alle voordel- 
len, waarin de zeer groote fomme gclds de zeer kleine waarfchijnlijkheid 
fchijnt te vergoeden, alfchoon door uitrekening bewezen, als valsch ver- 
werpen, en als hij met minder nadeel waagen wil, moet hij zijne fondfen 
nooit in eens waagen, hij moet die verdeden. Honderd duizend guldens 
op een eenig fchip, of vijf en twintigduizend guldens op vierfchepen te waa- 
gen is niet een en hetzelfde; want in het laatde geval zal men voor het 
voortbrengzel wan de zedenlijke hoop honderd krijgen , terwijl men degts 
een en tagtig voor datzelfde voortbrengzel in het eerde geval hebben zal. 
Om die reden is die koophandel vaster en voordceliger, daar het geheel van 
hetgeen men verkoopt onder een groot getal fchuldcnaars verdeeld is. De 
eigenaar van het geheel kan flcgts kleine bankrotten lijden, in plaats dat ’er 
maar een vcreischt wordt om hem te bederven, als dat geheel van zijnen ban- 
( 
