AANHAIsGZEL TOT DE HISTOIvlE VAN DEN PiIENSCII 55 
pomp en de proeven met den flinger dat men verzcekcrd h ^ n r 
even zwaar is. Men heeft, en "’misfehien met verwcndrrinl 
de hgefte lighaamen in het lugtlcdige even fnel vielen als^de^zw^" ft 
en nicn heelt, door middel van de llingers, getoond dat L 
ligtaaraen evenredig is aan de hoeveelheid van ftoffe, welke zïrbeva? 
een; de zwaarte vran de ftof fchijnt dan geene betrekliike etonibh o ,ê 
kan’wtyn™“ kk". in een woord, dfe gemeeten 
van"eene“k™'' ”di”rT''" lf'’i f " T" ï‘ uitwerking is 
.nrav, ^lAgt, door hfic gcheelal verfprcid , die min of meer werkr nn 
in d?n meerderen aflland van de oppervlakte der aarde • zij vJt 
vL^ die aardbeis zelven en alle deszelfs deelen hebben een Pedecke 
ftof,^welkrzrbCTa«G?-'' ’ evenredig is aan de hoeveelheid van 
r>ur,r ^ bevatten, maar zij werkt van verre minder flerk; en in her 
eigenfckp^Trftot> met e«ie oneindige raagt; dus fchijnt deeze 
bif ucvolS worS of te verminderen in haare uitwerking en 
afmeetinjlèn wpIVp ht? van afmeccingen , maar van wffsgeerige 
aimeetm gen, welke het gros der menfehen, welker liVlramen en ^ 
hunne aardlche wooning bepaald zijn, niet als nuttig bdSL„ Si 
dat ZIJ er noott onnitddeltjk gebrutk van zullen kunnen niaakcn • zoo hèt ons 
geoorloofd ware ons naar de Maan ofnaar enige andere olaneet re ,! 
zonden dte tnaaten weldra in gebruik zijn; w?nr wHofi 
die reizen, eene maat van zwaarte nodig hebben die on? ’ 
dienen; maar daar wij op onzen aardbd moeten blijven 
vreden houden mer te' bedenken dat de orgeli ke rnelhoid vriê™vn®l° 
Kr» ir^s-febterj r * ■< “ 
tt zri ró'okïïuar zöx r„:fet;"?re: 
Maarzoo onverfchiliig de afmcctingcn van de zwaarte der kof in het alo-e- 
dtuv.elv°e"r\S Lte”toorkoOT het gewigt van 
zwaarte, die haar kenmerkt; zij is he? gèw"gt vSn 
of liever zij is het voorrbrengzcl van de zvvaarte-krujt door*H 
ftof. Het volftrekt gewigt van een lighaam is bi^UX het elfon"" 
van de ftot van dat ligh am, vermenigvuldigd met den klomp; e^i imrS 
in de lighaamen van eene gelijkfoortige ftof de klomp evenredig is aan de 
grootte, kan men in het gebruik den eenen voor de andere neemen, cn uit 
de kt nn,s van de eigen zwaarte cener ftof die van het volftrekt gcvvigt van 
een liglmm int die ftot befiaande, afleiden; te weeten doo^r de^eiffcn 
zwaarte met de grootte te vermenigvuldigen en omgekeerd uit de kennis 
bet voirtrekt gewigt van een lighaam die van de eigen 7wpnrt« i n V 
y»rui,d,t bgba-ArbclIast, aLden, door het 
« 'U; het IS op die beginzelen dat de theorie der waietweegkuudrfcLÏÏ 
O 3 
