1^0 
DE NATUURLYKE HISTORIE. 
B Y V o E G Z E L 
♦ 
Op het hoofdftuk waarin gehandeld wordt van Klierachtige Lighaa*- 
men, die het zaadvogt der wij fjens bevatten, II. Deel bl. 102. 
IS! aardien vcrfcheiden Natuurkundigen en zelfs enige Onclbedkundigen nog 
Ichijnen te twijfelen aan het aanwezen van de klierachtige lighaamen in de.‘ 
eierltokken , of, om beter te zeggen, in de zaadballen der wijfjens, en bij- 
zonderlijk in die der vrouwen , ondanks de waarneeiningen van Va l i s n i e-r i , 
die bevestigd zijn door mijne proeven en door de ontdekking,, welke ik ge- 
daan heb, van de wezenlijke bewaarplaats van het zaadvogt der wijfjens,, 
dat door die klierachtige lighaamen fypelt en in derzelver binnenfte holligheid 
bevat is , meen ik hier het getuigenis te moeten aanhaaien van eenen zeer be- 
kwaanien Ontlcedkundigen , den Heer Ambrosius Bertrandi, van. 
Turin, die mij over die klierachtige lighaamen in dc volgende bewoordin- 
gen gefchreven heeft. 
_ In puellis a decimo quarto ad vigefimum annum^ quas non minus tranfaB(e- 
vita genus, quam partium genitalium intemerata integritas virgines deces- 
JiJJe indicabat , ovaria levia, glob'ojd, atque turgidula reperiebaniy in ali- 
quibus porno luteas quasdam papillas detegebam quee corportsm lüteorum ru~ 
dinienta referrent. In aliis verö adeo perfeBa & turgentia vidi, ut totam 
dmplitudinem Juam acquifivijje viderentur. Imo in robujlA & fucci plend 
fuellé qua furore uterino , diutino & vehementi tandem occubuerat, hujus- 
inodi corpus inveni , qtiod cera/i magnitudinem excederat, cujus v er b papil- 
la gangrena erat correpta, idque totum atro fanguine. oppletum. Corpus 
hoe luteum apud amicum ajfervatur,. 
Ovaria in adolefcentibus intus intertexta videntur confertiffimis vasculo- 
rum fajcicuUs , qua ar ter ia [permatica propagines funt. In iis, quibus^ 
mamma Jororiari incipiunt & menftrua fluunt, admodum rubella appa- 
rent; nonnulla ipjorum tenuijjima propagines circum ve/iculas, quas ova. 
fiominant, perducuntur. Verum e profundo ovarii villos nonnullos luteos ger- 
minantes vidimus , qul graminis ad inflar, ut ait Malpigius, veficulis 
in arcum ducebantur. Luteas hujusmodi propagines e fanguineis vafculis 
Jpermaticis elongari ex eo fufpicabar , quod inj kiens per arteriam fperma- 
ticam tenuijjtmam gummi folutionem in alkoof corporis lutei mamillas per- 
yadijfe viderim. ^ 
Tres porcellas Indicas a mat re fubduxi, atque a mafculis fep ar at as per. 
quindecim menfes ajjervavi; fine enecatis in duorum turgidulis ovariis cor- 
pufcula luiea inveni, fucci plena, atque perfeBa plenitudinis, Jn pecubtth 
\ 
