AANHANGZEL TOT DE HISTORIE VAN DEN MENSCH. 172 
quts quidem a mafculo comprejpe fuerant-, numquam verd conceperant ^ lu- 
tea corpora fapijjime ohfervavi. 
Egregius Anatomicus Santorinus htsc Jcripfit de corporibus lufeis. 
ObJ'ervationum anatomicarum , cap. XI. 
XIV. In connubiis maturis ubi eorum corpora procreationi aptafunt 
corpus luteum perpetub reperitur. 
§. XV. Graafiu.s corpora lutea cognovit pofl coïtum dumtaxat^ 
antea numquam 'fthi vifa dicit Nos ea tarnen in intemerath virgini- 
bus plurimis fape commonfirata luculenter vidimus., atque adeo neque ex 
viri initu ium primüm excitarl., neque ad maturitatem per duet fed iisdem 
conclujüm ovulum folunimodo fecundari dicendum eji. 
Levia vlrgimm ovaria quibus etiarn maturum corpus inerat, 
nuUo pertufa ojeulo alba valida circumfepta membrana vidimus. Vidimus 
aliquando & noftris copiam fecimus in maturd intemeratdque modici habi~ 
tüs virgine, dirijjimi ventris cruciatü brCvt peremptd, non fic fe alt er um 
ex ovarüs habere; quod quam molle ac totum ferè /iicculcntum ■, in altero 
tarnen extreme luteum corpus , minoris cerafi fere magnitudine , paululufn 
prominent exhibebat quod non mok duntaxat, fed & hahitu ^ colore fe 
confpiciendum dabat. 
Het is dan, niet alleen door mijne eigen waarneemingen, maar ook door 
die der beste Ontleedkundigen , welke op dit onderwerp gearbeid hebben , 
bewezen dat ’er op de cierftokken, of, om beter te zeggen, op de zaadbal- 
len van alle wijfjens klierachtige lighaaraen groeijen, ten tijde der huwbaar- 
heid en korten tijd voor dat zij ritfig worden ; dat in de vrouw, bij welke al- 
le jaargetijden in dit opzigt ten naaften bij gelijk zijn, die klierachtige lig- 
baamen beginnen te koomen als de boezem begint te zwellen en dar die 
klierachtige Üghaanopn, welker groeijing men bij die der vrugten kan verge- 
lijken , indedaad in grootte en kleur toeneemen tot hunne volkooraen rijp- 
heid; elk klierachtig lighaara Haat gewoonlijk op zigzelf; het vertoont zig 
eerst als een knobbeltjen, dat eene ligte uitpuiling onder het glad en effen 
vel van den 'zaadbal vormt; langzaamerhand ligt het dat fijn vel op, en einde- 
lijk doorboort het hetzelve, als het tot rijpheid gekoomen is; eerst is het 
geelachtiff wit, dan verandert het weldra in donkergeel, vervolgens wordt 
het roozen- rood en eindelijk bloedrood; dat klierachtig lighaara bevat, als 
de vrugten, zijn zaad van binnen, maar in plaats van eenen vasten zaad -kor- 
rel is 'het fiegts een vogt, dat het waar zaad van het wijfjen is. Zoo dra 
het klierachtig lighaara rijp is, gaat het aan het bovenst eind open en het 
zaadvogt, in de binnenftc holligheid bevat, loopt ’cr door die opening uit, 
valt druppel voor druppel, in de hoornen der lijfmoeder en verfpreidt zig 
indegcheele holte van dat ingewand, daar het het vogt van het raannetjen 
moet ontmoeten en het vrugtjen vormen door hunne dooreenmenging, of 
liever door hunne doordringing van clkandercn. 
Het werktuiglijke , waardoor het zaadvogtvan het raannetjen in de zaadbal- 
len gezijgd wordt , oravcrvolgens inde zaadblaasjens te koomen en daar bewaard 
te worden , is zoo wel gevat en zoo omflandig befchreven geworden door de 
Y 2. 
