DE N A T U U R L YK E H i S T O R ï E. 
klierachtig lighaatn; dat het marilijk zaadvogt bij datzelfde roofjen koomt 
om dat vao her wijfjen te doordringen en de vrugt te vormen; dat alle de an- 
dere deden van het ei flegts dienen tot derzelver voeding en ontwikkeling; 
dat, eindelijk', het ei zelf niet anders is dan eene waare lijfmoeder, eene 
foort van verplaatsbaar ingewand, dat bij de eierleggende wijfjens de lijf- 
moeder, die hun ontbreekt, vervangt; het eenigst onderfcheid tusfchen die 
twee ingewanden is dat het ei zig van het lighaara van het dier moet affchei- 
den, in plaats dat de lijfmoeder daaraan vast blijft; dat elk leevendbaarend 
wijfjen flegts eene lijfmoeder heeft, die een zaamenftcllend deel van haar 
lighaam uitmaakt , cn die dienen moet om alle de vrugten , die zij vóórtbren- 
gen zal, te draagen, terwijl ’cr in het cierleggend wijfjen zoovcele eieren, 
dat is, zoo veele lijfmoeders gevormd worden, als zij vrugtjens zal vóórt- 
brengen, als men onderllelt dat zij door het mannetjen bevrugt is; deeze 
v^oortbrenging van eieren of lijfmoeders gefchiedc opvolglijk en in zeer groot 
getal; zij gelchiedt onafhanglijk van de gemcenfehap met den man cn als het 
ei, of de baarmoeder niet in zijnbegin bevogcigd en het zaadvogt van het wijf- 
jen, in het roofjen van dat wasfend ei bevat, niet bevrugt, dat is, door het 
manlijk zaadvogt doordrongen is, dan verliest die lijfmoeder, fchoon in alle 
andere opzigten volmaakt wel gevormd, haar voornaamst werk -vermogen , 
dat beflaat in het voeden van de vrugt , die ’er zig niet in begint te ontwikke- 
len dan door de warmee van het broeden. 
Als het wijfjen dan een ei legt, brengt zij geene vrugt voort, maar eene 
geheel gevormde lijfmoeder, en als die lijfmoeder te vooren doorhetraan- 
netjen bevrugt is geworden, bevat zij in haar roofjen, het klein vrugtjen in 
eenen ftaat van rust of in eenen niet keven den ftaac, uit welken het niet kan 
geraaken dan met hulp van eene bijkoomendc warmte, hetzij door de broeding, 
hetzij door andere eveneens werkende middelen; en als het roofjen, dat het 
zaad van het wijfjen bevat, niet door dat van het mannetjen befproeid is, 
blijft het ei onvrugebaar, maar koomt niet te min tot zijnen volmaakten 
ftaat; naardien het een groeijontl leven in eigendom heeft, onafhanglijk van 
de vrugt, groeit het, ontwikkelt zig cn vergroot zig tot zijne volkooraen 
rijpheid; dan fcheidt her zig van de tros af, waaraan het door zijn fteeicjen 
gehecht was, om zig vervolgens met zijne fchaal te bekleeden, 
In de leevendbaarende heeft de lijfmoeder insgelijks een groeiend leven; 
maar dat leven is tusfehenpoozende cn wordt zelfs niet opgewekt dan door 
de tegenswoordigheid van het vrugtjen. Naar maate de vrugt groeit, groeit 
ook de lijfmoeder en het is geene enkele uitbreiding in oppervlakte, die 
geen groeijend leven zou onderftellen, maar het is eene wezenlijke groeijing, 
eene vermeerdering van zelfftandigheid cn van uirgeflrektheid in alle rigtin- 
gen, zoo dat dc lijfmoeder, geduurende dc zwangerheid, dikker, breeder 
en langer wordt. En deeze ibort van groeijend leven der lijfmoeder, dat eerst 
begonnen is op het tijdflip toen dat der vrugt begon, eindigt en houdt op als 
dc vrugt uitgeworpen is; want na de bevalling krijgt de lijfmoeder eene te- 
rugkeerende beweeging in alle haarc rigcingen; in plaats van eene aangroeijing 
is het eene inzakking, zij wordt dunner, enger, korter en herkrijgt in vrij 
