AANHA?;GZEL tot de historie van den MENSCH. 229 
thans -is het mij genoeg te doen begrijpen dat dit het nadeel van ongeHjke 
oogen nog vermeerdert. 
Maar, zal men zeggen, het is evenwel nier zecker dat de engoJijkheid in 
flerktevan de oogen het fchecl zienmoete voortbrengen , daar kunnen feheel- 
ziende gevonden 'worden , welker beiden oogen van cene gelijke fterkte zijn, 
daarenboven verfpreidt deeze ongelijkheid indcdaad wel verwarring over de 
voorwerpen, maar deeze verwarring moet het zwak oog niet doen terzijde 
draaien, want, naar welke zijde men herwende, het ontvangt altijd andere 
beelden, welke de gewaarwording, zoo veel moeten verwarren als het on- 
duidlijk beeld van het voorwerp, dat men regtlireeks beziet. 
Ik zal op de eerfte tegentverping met feiten andwoorden: ik heb de fterkte 
der oogen bij verfcheiden kinderen cn bij verfcheiden fcheelziendc ondcr- 
zogt, en , alzoo de mcefte dier kinderen niet leezen konden, heb ik op verfchei- 
den afilanden hunnen oogen, ronde, driehoekige en vierkante ftippen voorge- 
houden en, hun beurtelings een der oogen fluitende, heb ik bevonden, dat 
zij alle de oogen van ongelijke kragc Iiadden ; ik heb fommige gevonden, 
welker oogen zoo ongelijk waren, dat zij, op viervoeten afllands, met het 
zwak oog de gedaante van het voorwerp niet konden onderfcheidon, dat zij 
met het goed oog op twaalf voeten afllands duidlijk zagen; andere hadden 
wel de oogen zoo ongelijk niet als nodig is om fcheel te worden; maar geen 
van alle hadt de oogen gelijk, en daar was altijd een zeer merklijk onder- 
fcheid in den aflland, op W'clkenzij de voorwerpen befpeurden cn het fchecl 
oog was altijd het zwakst. Ik heb altijd waargenoomendat, als men het goed 
oog bedekt , en die fcheele alleen met het llegr oog kunnen zien , dat oog zig 
zoo rcgelniaatig en regt op het voorwerp wendt cn rigt als een gew'oon oog; 
waaruit ligt optemaaken is dat ’ergeen gebrek in de fpieren is, hetgeen ook 
nog bcvcsrïgd wordt door da^cv:cn_zoo_vplflandige waarneeming, welke i!c 
gedaan heb met dc beweeging van dat flègt oog te onderzoeken , terwijl ik 
den vinger op het ooglid van het goed oog, dat gefloten was, hield, cn 
waar door ik bevonden heb dar het goed oog alle de beweegingen van het flegt 
oog volgde, hetwelk nader toont dat ’ergeen gebrek aan overeenkomst of 
evenwigt in de fpieren van het oog is. 
De tweede tegenwerping eischtwat meer redeneering: ik beken dat, naar 
welken kant men het flegt oog ook draaie, het egter altijd beelden ontvangt, 
welke de zuiverheid van het beeld, dat door het goed oog ontvang jn wordt, 
enin'zims moeten verwarren; doch naardien die beelden volflrekt verfchillcnde 
züif en niets gemeens hebben, noch in grootte, noch in gedaante, met het 
voorwerp, waarop het goed oog gerigt is, zoo is de gewaarwording, die 
daaruit voortkoomt, om zoo te fpreeken, veel doffer dan die van een dier- 
gelijk beeld zijn zoude. Om dit duidlijk te toonen zal ik een voorbeeld op- 
geeven , waarmede ik maar al te gemeenzaam ben; ik heb het gebrek van een 
zeer kort gezigt en de oogen wat ongelijk tc nebben, zijnde mijn regeer oog 
wat zwakker dan mijn flinker; om kleine letters ot liegt fchrift te leezen en 
zelfs om kleine voorwerpen wel duidlijk bij een fiaanw licht te zien, bedien 
ik mij flegfs vaneen oog; ik heb duizend en duizendmuaieu opgemerkc dat. 
