AANIIANGZEL TOT DE HISTORIE VAN DEN MENSCII 239’ 
weeten, uic den grond- klank, de tiers en deqnint; dat zou minder moeije- 
lijk te gelooven en gemaklijker met het oor te beöordeclen geweest zijn dan 
hetgeen hij verzeekert, als hij ons zegt dat elke klank uit zijnen aart bedaat 
uit den grond- klank, den twaalfden en den zeventienden; maar alzoo hij in 
die eerde onderdelJing de voortbrenging der harmonie niet zou hebben kun- 
nen verklaaren, heeft hij liever de tweede gekozen, die beter met de regelen 
zijner konst overeen tebrengen is. Niemand heeft dezelve ook indedaad tot 
grooter volmaaktheid gebragt in de theorie en beoefening dan die beroemde 
Toonkundige, wiens uitmuntend talent den grootden lof verdiend heeft. 
De gewaarwording van vermaak , welke de welluidendheid of harmonie 
voortbrengt, fchijnt aan alle w^ezens, die met het zintuig des gehoors be- 
gaafd zijn , toctebehooren. Wij hebben XI Deel bladz. 34 gezegd dat de 
Olijfant het zintuig van het gehoor zeer goed heeft, dat hij vermaak fchepc 
in het geluid van fpeeltuigen en de muzijk fehijnt te beminnen; dat hij ge- 
maklijk de maat leert tekenen, zigop de maat leert beweegen en op zijn pas 
enige toonen voegen bij het geraas der trommelen en het geklank der trom- 
petten en deeze feiten zijn door eene groote menigte getuigenisfen bevestigd. 
Ik heb ook enige honden gezien die eenen duidlijken fmaak voor de mu- 
zijk toonden en die van de plaats, of uit de keuken naar het Concert kw^araen,, 
’er bleeven zoo lang het duurde en zig vervolgens wederom naar hunne ge- 
woone verblijfplaats begaven. Ik heb andere gezien, die vrij juist een fcherp 
geluid, dat men hun deedt hooren, door aan hunne ooren te fchreeuwen,. 
navolgden. Maar die foort van inftinct, of dat vermogen behoort flegts enige 
individus toe ; het grootde gedeelte der honden is onverfchillig voor muzij- 
kaale klanken, fchoon bijna alle llerk geroerd worden door een groot ge- 
raas, als dat van trommelen of W’agenen, die hard over de draacen rijden. 
De paerden, ezels, m ., ,— 1.. . 1 andere lastdieren fchij- 
nen de vermoeienis gewilliger te draagen en zig minder te verveelen op lange 
togten, als men hen met fpeeltuigen verzelt; het is ook om die reden dac 
men hun fchelletjens of klinkend tuig aan den hals hangt : men zingt of fluit 
bijna geduurig voor de osfen, om hen in beweeging te houden in hunnen 
zwaarllen arbeid; zij blijven liaan en fchijnen mismoedig te worden zoo dra 
hunne geleiders ophouden van te zingen of te fluiten ; daar zijn zelfs zekere 
boeren- deun tjens , die gefchikter voorde osfen zijn dan voor alle andere die- 
ren en in die deuntjens koomen gewoonlijk de naamen van de vier of zes os* 
fen, die het gefpan uitmaaken; men heeft opgemerkt dat elke os aangemoe- 
digd wordt door zijnen naara, die in het deuntjen voofkoomt. De paerden 
zetten de ooren op en fchijnen zig fier en pal te houden op den klank der 
trompetten, gelijk ook de jagt- honden aangemoedigd worden door het blaa- 
zen van den waldhoorn. 
Men wil dat de bruinvisfehen , robben en dolphijnen de fchepen nade- 
ren, als ’er, bij flil weder, een fchelluidend muzijk op gcfpeeld wordt , maar 
dit feit, aan hetwelk ik twijfel, wordt door geen eenen deftigen Schrijver 
verhaald. 
Yerfcliciden foor ten van vogden, als de kanaries, kneutjens, putcert]cns> 
s 
