AANHANGZEL TOT DE HISTORIE VAN DEN MENSCH. 253' 
verteld; men heeft, bij voorbeeld, gezegd dat zij’ de werpfpicts met zonderlin- 
ge behendigheid werpen, en cettr is het zeeker dat zij ten minden teacnswoor- 
dig het gefiruik van dit wapen in het geheel niet kennen , zoo min ais dat van 
hoog en pijlen, zij bedienen zig op hunne jagten niet dan van fnaphaanen. 
Ilet'beeren - vleesch dient hun nooit tot fpijs , zij ceten niets raauw, zelfs geen 
visch, en dit doen de Sainojeeden altijd, decze gebruiken nooit zout, terwijl de 
Lappen in alle hunne fpijzen zout doen. Het is ook valsch dat zij meel van ge- 
inaalen visch* graaten maaken , dit is niet in zwang dan bij enige Finnen, die 
in Carelie woonen, daar de Lappen zig alleen van die zoete en malfche zcllTlan- 
digheid, of van dat fijn en dun vliesjen bedienen, dat onder de fchors van de 
denneboonien. zit en tvaarvan zij in de maand Mey voorraad opdoen; na het te- 
deeg gedroogd te hebben maakcn.zij het fijn en mengen het onder het meel, 
waarvan zij hun brood bakken. De Walvisch- traan dient hun nooit tot drank, 
maar het is waar dat zij hunne visch toebereiden met de vcrfche traan, die mcii 
uit de lever en de ingewanden van de hakkeljaaiiw trekt, traan, die niet walg- 
lijk is en niet ftinkt zoolang zijversch is._ Mannen en vrouwen draagen hem- 
den, het overige van hunne kleding is gelijkdie derSamojeeden , die het gebruik 
van linnen niet kennen In verfchcideii verhaalen wordt melding ge- 
maakt van de onaf hanglijke Lajipen, fchoon ik niet_wcct dat ’er zijn , tenzij 
men voor zoodanige wilde doen doorgaan een klein’'getal Iiuisgezinhen op de 
grenzen gezeten , die in de verpligting zijn fchatting aan drie Mogendheden op- 
tebrengeij. Hunne jagt en visfeherij , van tvelkc zij alleen Iceven , eisfehen dat 
zij dikwijls van wooningveranderen , zij gaan zonder zwaarigbdd van het een grond- 
gebied op het ander over; daarenboven is dit het cenigfte ras van Laplanders dat geheel 
aan de andere gelijk is, dat het Christendom nog niet omhelsd heeft, en dat nog, 
veel van den wilden heeft; het is alleen bij hen dat men dc veelwijverij en bijge- 
loovige gebruiken vindt .... De Finnen hebben , in oude tijden , het grootst 
gedeelte van de Noordiijke landen bewoond. 
Als men dit bericht van den Heer KniNGs tEDT met de verhaalen der’ 
Reizigers en getuigen, die hem voorgegaan zijn, vergelijkt, kan men gc- 
maklijk befpeufeh dat oc E.app,rr. - cene eeuw gedeeltelijk 
befchaafd zijn geworden; die, welke men Mosewifeke Laplanders noemt, 
en die de eenigfte zijn, welke te Archangel koomen , bijgevolg cok dö 
eenigfte, welke de Heer Klingstedt gezien heeft, hebben den gods- 
dienst der Rusfen in het geheel en gedeeltelijk hunne zeden aangenoomen ; 
bijgevolg zijn ’er verbindtenisfen en vermengingen gekoonicn. Het is dan 
ook niet’te verwonderen dat zij thans niet meer dezelfde bijgeloovigheden , 
dezelfde wonderlijke gebruiken hebben, Welke zij. hadden ren tijde van de 
reizigers, die over hen gefchreven hebben;- men moet deeze dan ook niet 
befchuldigen dat zij ons verdigtzelen hebben opgcdischt; zij hebben gezegd, 
en ik heb volgens hen gezegd wat ’cr toen plaats hadt en wat nog plaats^ 
heelt bij de wilde Laplanders; men vondt bij hen geene blaauwe oogen en 
fchüone vrouwen en men zal die onder hen nog heden niet vinden en zoo 
de Schrijver zoodanige gezien heeft onder de Laplanders , die te Archangel’ 
koomen, bewijst niets beter dat ’er eene vermenging met andere natieëm 
gefchied iss, tvanc dc Zweden en Deenen hebben ook hunne naaste nabuu- 
rige Laplanders befchaafd ; en zoo dra de godsdienst gevestigd en aan twee 
volkeren gemeen wordt, volgen ’er alle andere vermengingen uit, hetzij ii? 
