33a DE NATÜURLYKE HISTORIE. 
of breekcn; men moet hem ook nog doen aanneemen , bewonderen, doen 
goedkeuren en de algemeene toejuiching, de murmureeringen van die ver- 
achtende ofjaloerfe mannen fmoorende , moet de ftem van den redenaar be- 
vestigen of rechtvaerdigen. Nu mist men dit doel, als men de waarheid zon- 
der opfehik en te naakt vertoont. Ik beken het, maar is het niet beter dat 
gering beuzelachtig goed opteofferen aan de groote en beilendige eer van de 
gelijkende af beeldzels van onze tijdgenooten aan de nakoomlingfchap over- 
televeren? zij zal hen uit hunne werken beoordeelen en zou onzen lof kun- 
nen logenilrafFen. 
Ondanks deeze geftrengheid, welke ik mijzel ven opleg, vindikmij met u 
niet verlegen. Mijn Heer; fchitterende daaden , nuttige arbeid, geleerde 
werken, alles biedt zig tegelijk aan; en alzoo eene tedere vriendfehap mij 
van oudsaan u hecht, zal ik van uwen perfoon fpreeken, alvorens uwe ta- 
lenten te verkondigen. Gij waart de eerlle onder ons die den moed gehad 
hebt van het vooroordeel tegens de inenting te braveeren; alleen, zonder 
raadsman, in den bloei der jaaren, maar door rijpheid van veriland tot dit 
befluit gekoomen , naarat gij op uzelven de proef, die men nog dugtte ; een 
groot voorbeeld, omdat het het eerile was, omdat het door nog grooter 
voorbeelden gevolgd wierdt, welke alle de harten der Franfchen omtrent 
het leven hunner geliefde Prinfen hebben gerust gefield. Ik was ook de 
cerflc getuige van uwe gelukkig gedaagde onderneeming; met welk een ge- 
noegen zag ik u op het land koomen met die verfche vlekjens op het ge- 
laat, die mij lidtekenen van moed Ichecnen. Herinner u dat tijdflip ! met 
de vrolijkheid in fterker kleur Óp uw j^claat gedrukt dan die van de kwaal 
zeide Gij : Ik ben gered en mijn voorbeeld zal nog veele andere redden. 
Dat laatlle woord fchildert uwe ziel, ik ken ’er geene, die eene vuuri- ' 
ger ijver voor het geluk van het menschdom heeft. Gij hieldt de heilige 
lamp van die edele geestdrift toen Gij het ontwerp vormde van uw werk: 
over het algemeen geluk. Met welk eene liefde hebt Gij, in dit werk van 
uw hart, niet het tafereel gcfchecst van de rampen van het menschlijk ge- 
flagt? met welk eene vreugd hebt gij de korte tusfehentijden van deszelfs ge- 
luk, of liever van deszelfs vrede, gevat. - Hoe veele verftandige inzigten ,hoe 
vcele diep doorgedagce denkbeelden , hoe veele vergelijkingen, zoo kiesch 
als raoéijclijk , hebt gij in dat werk , als een werk van uwen geest be- 
fchouwd, ten toon gefpreid? ik durf het zeggen, ais uw boek een gebrek 
heeft, dan is het door deszelfs al te groote verdienfte: de grootfte geleerd- 
heid, welke Gij ’er in hefteed hebt, bedekt de voornaame voorwerpen met 
een al te rijke kleedaadjen. Deeze groote geleerdheid , die alleen genoeg 
zoude zijn om u recht te geeven tot eene plms in alle Akaderaicën, was u 
noodzaaklijk als een bewijs van uwe nafpeuringen ; Gij hebt uwe kundig- 
heden uit de bronnen der geleerdheid zelve geput, en, de gelijktijdige 
fchrijvers ftap voor flap volgende , hebt Gij den toeftand der menfehen eii 
den llaat der nadeën onder hun wjar oogpunt vertoond, maar met die naauw- 
gezette naauwkeurigheid en met die bewijsftukken , welke alle oppervlak- 
I 
