AANilANGZEL TOT DE HISTORIE VAN DEN MENSCH. 339 
ploric der wapenen , denkbeelden , die egter ongelukkiglijk de eerde 
ontwikkeld zijn in elk wild volk? zij hadden zelfs geen aenkbeeld van eer 
r zoo zü enige deugden kenden, waren het woede deugden die meer 
afgrijzen dan bewondering opwekken. Wreed uit bijgeloovigheid zoo \ve 
als uit indinct, oproerig uit grilligheid, of onderworpen mondei ivde , 
wreed in hunne wraak, trotsch door raisdaaden , gaven de flegtde aanda- 
<rcn de o-rootde beroemdheid. Men herfchiep eenen woeden mcnsch, zon- 
der zïl" zonder geest, zonder andere opvoeding dan die van eenen wor- 
ftelaar of loopcr to: eenen held ; wij zouden thans die loorten van mon- 
fters, van welke men Goden maakte, den naam van 
Maar wat wil die navolging, die dnjd der dichters om altijd de 1 cld 
deugd onder de trekken van het nog wanftaltig 
toonen, zciïffen? wat bewijst die eeuwige vertoomng van de perloonaadjen 
van Homerus op ons toneel? wat anders dan de onllerjhjke magt van 
een eerst vernuft over de denkbeelden van alle menfehen. Hoe verheven de 
werken van dien Vader der Dichteren zijn, zij doen heni minder eer dan de 
voortbrengzelen zijner nakoomlingen, die ’er llegts de fchitte rende 
dimren of de fchoone verklaaringen van zijn. Wij willen himne glorie nicc 
te kort’doeiu maar moet men, na dertig eeuwen derzelfde begiuchelingen , 
niet ten minden de onderwerpen eens veranderen? _ 
Die tijden zijn eindelijk gekoomen. Een uwer. Mijne Hecien, h. 
de eerde een gedicht voor zijne Natie durven fchrijven en deeze tweede ^a- 
nie zal op dertig andere eeuwen invloed hebben; ik durf het voorzeggen, 
nis dp menfehon , jn jdaaLi, vu« ,fprbaceorctT, alg deedSA'P].m^2j^X 
lenrzörde dwa^e zugt tot verdigtzelcn eindelijk niet meer de overhand 
heeft boven den tederen eerbied, welken de wijze voor de waai heid mo ƒ 
hebben- zoo lang het lelie -rijk bedaan zal, zal de Hennade onze Ihad^ 
zijn; vvant welke vergelijking, met gelijke talenten, zal ik op mijne beuit 
ze->-<ren, tusfehen den goeden Hendrik IV cn den kleinen Ulisses of 
den deren Agamemnon, tusfehen onze Vorden en die dorps- koningen , 
welker vereenigde magten naauwlijks cene afgezonden bende van onzekgcis 
zouden kunnen uitmaaken? welk een ouderfcheid m de konst zelve ? is^ 
niet gemaltlijker der menfehen verbeelding optewinden dan hunne i eden te 
vSL^^en? hun reusachtige poppen, fabclachtige helden te venooiwn dan 
hun de gelijkende afbeeldingen van waare menfehen , die w.-ariijk giooc 
^'■'warmoet, eindelijk, het doel van toneel -vertooningen, wat derzelver 
nutriir voorwerp zijn ? wat anders dan het hart te verwarmen en de geheele 
,ipl van de natie te treffen door de groote voorbeelden en door de fchoone 
n^Pilen die haar beroemd gemaakt hebben. De vreemdelingen hebben 
voor ons^ die waarheid gevoeld: Tasso, Milton, le Camoens 
zijn uit het betreden pad gegaan; zij hebb™ behendig het belang van den 
heerfehenden godsdienst met het nationaal belang, of liever niet een ^ 
gemeener belang geweeten te paaren : m bijna alle de Engelfche tooneei 
