2, 
NATUURLIJKE HISTORIE 
was toeH in twijfel of de twee foorten, van v/elke ik zoo even fprak, inder- 
daad door andere kenmerken dan de grootte van elkanderen verfchilden. 
De aap , dien ik leevendcn gezien had, en welken ik den naam van>c^e had 
gemeend te moeten geeven , omdat hij flechts twee en eenen halven voeten 
hoog was» was een jonge £ongo, die maar twee jaaren oud was, en die tot 
de grootte van meer dan vijf voeten zou opgegroeid zijn, en alzoo d^eze 
zeer jonge aap alle de kenmerken vertoonde, die door de reizi^^ers aan den 
^ grooten Orang-Outang of Pongo wierden toegefchreven , hadlk gemeend 
hem flechts te moeten aanzien voor eene verfcheideaheid , hetgeen mij deed 
denken dat het wel konde wezen dat ’er maar eene enkele foort van Orang- 
Outang ware; doch zedert eenen Orang - Outang uit Oost-Indie ontvangen 
hebbende, die zeer veel van den Pongo verfchilde, en bij welken wij alle 
de kenmerken, die de reizigers den Jocko geeven, herkend hebben, kun- 
nen wij verzeekeren dat die twee benaamingen van Pongo en Jocko twee 
wezenlijk onderfcheiden foorten toebehooren, die, behaiven begrootte 
nog andere kenmerken hebben , die haar van elkanderen onderfcheiden * 
De voornaarafte kenmerken, waardoor deeze twee foorten van elkanderen 
'verfchilleji, zijn de grootte, het vcrfchil van kleuren digtheid van hair, en 
het ombreeken van den nagel aan den-groofen teen van de voeten of agter- 
fle handen, welke de Jocko altoos ontbreekt, en die men altijd bij den Pon- 
go vindt. Zoo is het ook met hunne natuurlijke hebbelijkheden. De Pon- 
go gaat altoos overeind op zijne twee agrerlle pooten, daar de Jocko dee- 
zen fland maar zelden aanneemt, en vooral als hij op deboomen wil klimmen. 
Al wat ik dan van den Orang- Outang, dien ik ieevenden gezien heb, en 
i dien. jk voor eetr Jocko hield, gelegd heb, nwec integendeel aan den Pongo 
worden toegefchreven, en koomt indedaad overeen met alles wat de nieuw- 
fle reizigers over de natuurlijke hebbelijkheden van dien grooten Orang- 
Outang hebben waargenoomen. Ik moet zelfs aanmerken dat de afbeelding 
van dien jongen Pongo, op PI. I. van het XIV. Deel naar het leven is gete- 
kend, maar dat de tekenaar haar in enige deelen overdreven heeft en het is 
waarfchijnlijk dat ©nderfcheid tusfchen die afbeelding en die, welke bon- 
Tiüs gegeeven heeft, dat heeft kunnen doen denken dat zij hetzelfde dier 
niet verbeelden. Het is egtef zeeker dat de figuur van bon i ius die van 
den grooten Orang -Outang, of volwasfen Pongo is, en dat die, weikeik ge- 
leverd heb, hetzellde dier of den jongen Pongo verbeeldt; de figuur van 
bontius is misfchien ook wat te veel gelijkende naar een’ raensch.’ Tux.- 
p 1 u s heeft eene nog onvolkoomener afbeelding van den Pongo gegeeven. 
Het is ook datzelfde dier, dat bosman Smitten genoemd heeft, dat 
verfcheiden reizigers andere DrrV en enige andere genoemd 
hebben , waarop vvij egter moeten aanmerken dat de meeste van die laatfle 
naamen onverfchillig en op den grooten en op den kleinen Orang Outang 
zijn toegepast. Het is van dien grooten Orang. Outang, dat men de geveg- 
ten tegens de Negers, de fchaaking en fchending der Negerinnen en de ande- 
re daaden van kragt en geweld , door de reizigers verhaald , moet verllaan. 
1 
