15* 
NATUURLIJKE HISTORIE 
„ mijn landgoed, dat ik bewoon, en zou geregtelijk kunnen verklaard wor- 
„ den, als men het vergde.” 
In ,-eenen naderen brief geeft mij de Graaf de mellin verdag van enige 
proeven , die hij gedaan heeft mee het gewei van de herten afcezaagen , het- 
geen heü, even als de lubbing , van het vermogen der voortteeling be- 
rooft. , 
„ Het is klaar beweezen dat de ballen en eene overtolligheid van voed- 
ze! de oerzaaken zijn van de aangroeijing van het gewei van het hert, en 
van dat van alle dieren , die gewei draagen , en dat dus het gewei de uit- 
werking en de ballen en de overtolligheid de oorzaaken zijn. Maar wie 
zou gedagt hebben dat ’er in het hert eene terugwerking ware van de uit- 
werking naar de oorzaak, en dat , als men het gewei van het hert afzaagt', 
zoo dra het weder aang^groeid is , dat is voor den bronstijd, men, voor 
dat jaar, bij hetzelve de middelen om zig hervoorttebrengen zoude te 
niet doen? en egter is niets waarachtiger, ik ben ’er dit jaar van over- 
tuigd geworden door eene zeer aanmerkenswaerdige proefneeraing : ik 
had in het jaar 1782 in een dam -herten kamp, dat ik aan mijn kasteel 
heb i een hert en eene hinde opgefloten , beiden van denzelfden ouder- 
dom*, en die beiden volmaakt tam waren. De uitgeftrektheid van het 
kamp is vrij groot, en daar is zoo groot een .overvloed van gras, ondanks 
de dam- herten, die ’er in loopen, dat het hert, onmiddeiijk na het af- 
vallen van de fpiesfen een ander gewei kreeg (in 1782) van tien fcheu- 
ten, hebbende vijf fcheuten op eiken Ham. Dit hert wierd gevaarlijk 
voor degeenen, die in mijn kamp wandelden, waarom ik het de ftain- 
men regt onder de eerlle fcfaeut liet afzaagen, zoo dra het zig aan het 
„ hout gewreven had. In den herfst wierd dit hert ritfig , fchreeuwde 
,, Herk, dekte de hinde, en gedroeg zig als een oud hert, maar de hinde 
„ ontvong niet. Het volgend jaar ( 1783) kreeg het hert-een fterker ge- 
„ wei dan het voorigjaar; ik liet het weder afzaagen; het hert wierd we- 
„ derora ritfig, maar zijne koppelingen waren niet vrugtbaar. De hinde, 
, die nooit geworpen had, was niet in het kamp gekoomen dan nadat het 
II hert zijne eerfte fpiesfen verloren had, het eenigst gewei, dat ik het niet 
had laacen afzaagen. Het derde jaar 1784 was het hert grooter en fter- 
,, ker dan het oudlie hert van mijne bosfehen , en droeg een gewei van zei 
„ fcheuten- op eiken flam, die ik het ook liet .afzaagen, en fchoon bet ritfig 
wierd , bragt het weder niets voort. Dit deed mij befluiten het in het 
volgend jaar 1785 zijn gewei te laaten, omdat de fiaat van kracht, waarin 
hetzelve en de hinde Zig bevonden, mij deed twijfelen of niet misfebien 
hunne onvrugtbaarheid daaruit voortkwame dat ik het altoos het gewei 
had laaten af^zaagen, en het gevolg deed mij zien dat ik gelijk had; want 
laatstleden herfst befpeurde ik dat de hinde de dekking van het hert maar 
korten tijd duldde. Zij ontvong, en ik heb dit jaar 1786 een jong van 
haar gekregen, dat nog leeft, en dat groot en fterk is; maar wat de hin- 
de belangt , ik heb haar dit jaar in den brons- tijd verloren , naardien het 
»» 
»» 
»» 
»> 
»1 
5 » 
ï» 
J» 
5 » 
