I 
1^4 N A T U U R L IJ K E HISTORIE 
„ <Jeren lïooten, en door de fpoor- gezwellen, die regens de hoeven ftoo* 
„ ten. Men kan zig daarvan overtuigen als men een’ doek tusfchen de 
„ voorde deelen der hoeven legt, en als men de fpoorgezweUen ook met 
„ een’ doek omwindt; dan houdt het gekraak op. Ik geloofde eerst, ge- 
„ lijk ieder een, dat dit gekraak gevormd wierd tusfchen den kogelen de 
„ knie, fchoon m^ zulks niet zeer mogelij-k voorkwam; maar een tam hert» 
„ dat ik in mijn herten -kamp heb, deed mij een diergelijk gekraak hoo- 
„ ren, fchoon doffer, als het mij op het gras en op de fteentjens volgde, 
„ en toen ik het van nabij gade doeg, zag ik zeer duidlijk dat het de voor- 
,, fte deelen der hoeven waren, die, regens elkanderen klappende, datge- 
„ kraak veroorzaakten. Deeze waarneeming op de Rendieren herhaalende, 
„ ben ik overtuigd geworden dat het bij hen even eens is. Ik heb ook op- 
„ gemerkt dat zij, zonder te gaan , hetzelfde gekraak doen hooren, als men 
„ hun enige verrasfching of vrees doet gevoelen, door hen fchielijk aante- 
„ raaken; maar dat koomt daarvandaan dat zij, zig regtop houdende, de 
„ hoeven altoos verwijderd en duidlijk vaneen gefcheiden hebben, en dat 
„ zij, zoo dra zij verfchrikken, of den voet opligten om te gaan , de voor- 
„ fte deelen van de hoeven fnel tegens elkanderen ftooten en kraaken. Voor 
„ het overige is het eene voor eenen Natuurkundige zeer merkwaardige 
„ zaak dat deeze rendieren blijven leeven en voomeelen ineen land, daar 
„ de kichtftreek veel zagter is dan in hun vadeiland, in een land, daar niet 
„ veel fneeuw valt, en daar de winters veel minder geftreng zijn, tervyijl 
„ men reeds zedert de zesde eeuw te vergeefsch beproefd heeft hen iti 
„ Duitschland te naturalizeeren, fchoon de luchtftreek toen veel kouder en 
„ de winters geftrenger waren. Koning fr ede rik I van Pruisfen ont> 
„ vong rendieren uit Zweden, die enige maanden na hunne aankomst ftier- 
„ ven , en egtcr waren ’er in dien tijd in Pomraeren en in de Mark, gelijk 
„ ook in den omc-rek van Berlijn, veel meer moerasfen en veel meer bos- 
„ fchen, en het was ’er om die reden ook veel kouder dan tegenswoordig. 
„ Het is tegenswoordig vijf jaaren dat die rendieren te Schwedt leeven en 
,, zig vermenigvuldigen ; digt bij dat ftadjen woonende, en van Zijne Door- 
„ lugtige Hoogheid verlof hebbende om dikwijls bij haar te koomen, heb 
„ ik veelmaalen gelegenheid gehad om ben te zien en waarteneemen, en al- 
„ les wat ik de eer gehad heb u omtrent die rendieren te zeggen is de vrugt 
,, van die dikwijls herhaalde waarneemingen,” 
