^ DE^NATUURLYKE HISTORIE’ 
raai is flegts eene ruwe, werkelooze, ongevoelige ftof , die niéts verrigt dan doos 
den dwang van de Wetten der Werktuigkunde, niet gehoorzaamt dan aan de kragt ’ 
die in het Heelal allerwegen verlpreid is, zonder bewerktuigd te zyn, zonder 
ina'Tt van werken , ontbloot van alle vermogens, zelfs van 'dat [om zig zelf her- 
voMt te brengen, eene ongefchikte Hof , gemaakt om door Menfchen en Dieren 
met voeten getrapt te worden , dewelke , 1’choon men haar den na^ra moge gee- 
ven van koftelyke Metaalén, niet minder veracht is by den Wyzen, en niet dan 
eene willekeurige waarde kan hebben, altoos ondergefchikt aan den wil-, en af- 
hanltelvk van de overecnkomften der Menfchen. Het Dier yereenigt alle dekrag- 
ten der Natuur in zigzelven; dekragten, die hetzelve bezielen, zyn bet eigen- 
en behooren hetzelve in het byzonder ; Het Dier wil, voemne , bepaalt zig,. 
werkt, het heeft door zyne zintuigen gemeenfchap met de verll afzynde voorwer- 
pen, zyne afzonderlyke bedaanlykheid is een middelpunt, daar alles zig toe be-* 
paalt, een punt, daar het gamlch Heelal op wedérftuit, een Wereld m ’t klem*. 
Zie daar de betrekkingen, die liet Dier als Dier eigen zyn; die, welke het met 
de Planten gemeen heeft, zya de vermogens van groeijen, van zig te ontzwagte-' 
len, zig hervoort te brengen, zig te vermenigvuldigen. 
Het zigtbaarft verfchil tulTcheii de Dieren en de Gewaffen fchynt te zyn dar 
vermogen van zig. te beweegen, en van plaats te veranderen, daar de Dieren me- 
de bekleed zyn, en ’t welk aan de Gewaflên niet gegeeven Ls. Het is waar, dar 
WV niet ééne gioeijende zelfftandigheid, niet een gewas , kennen ,het welk eene; 
voortgaande beweeging hebbe; maar wy zien ook verfcheiden foorten van Dieren 
gelyk de Oefters, de Gal - Infekten, enz,,. aan welken die beweeging fchynt gewei- 
gerd te zyn; dat verfchil is derlialven niet algemeen en noodzaakiyk. 
Een wezendlyker verfchil zou men kunnen haaien uit het vermogen van voelen, 
welk men den Dieren niet wel kan weigeren, en waar van de, Planten beroofd- 
fchynen te zyn. Maar dit woord l'^oelm , fluit zulk eén groot getal denkbeel- 
den in, dat men het niet moet gebruiken, zonder dezelve onderfcheiden te heb- 
ben. Want zo wy door voelen alleen verftaan eene- werking van beweeging, ter 
gelegenheid van een fchok of wederftand , zullen 'wy vinden , dat de Plant , Kruidje 
ner my niti geheeten , bekwaam is voor die foort van gevoel, gelyk als de 
Dieren. By- aldien men integendeel wil, dal voelen betekent gewaar worden, 
en gewaarwordingen vergelyken, zyn wy niet zeker, dat de Dieren die foort van 
gevoel hebben ; en zo wy al iets dergelyks toeflaan aan de Honden, aandeOlyfan- 
”ten,enz., welker verrigungen dezelfde oorzaaken fchynen te hebben .als de onze, 
zullen wy het egter weigeren aan eene. oneindige menigte foorten van Dieren, en 
inzonderheid aan de ziilken, dia ons toefchynen beweegingloos en- zonder wer- 
king tc. zyn; Zomen, by voorbeeld , wilde, dat de Oefters gevo^ hebben, ga- 
ivk”de Honden , maar in een veel laageren trap ; waarom zoude men dan datzelfde- 
*ievod maar in nog veel minder maate, niet aan de Planten toeflaan? Dat ver- 
fchil luilchen de Dieren en de Planten,, is derhalven weder niet alleen niet alge- 
meen, maar zelfs niet wel beflifl. 
Een derde verfchil fchynt te zyn in de wyze van -zig te voeden. De Dieren- 
vatten, door middel van eenige uitwendige Werktuigen , de dingen aan, die hem 
vleijen, zy gaan hunne fpyze zoeken , zy verkiezen hun voedzel. De -Planten; 
mtegendeel blyven bepaald om dat voedzel te ontvangen, liet welk de -Aarde.- 
