DER DIEREN. 
29 
VIERDE HOOFDSTUK. 
De Voortteeling der Dieren, 
^%é?0ELYic de bewerktuiging van den Menfchen van de Dieren de volmaakt* 
% Q fte en de meeli: faamgeftelde is, zo is hunne her voortbrenging ook de 
# % moeijelyktte en de minft overvloedige; wantik zondere hier van de 
klafle der Dieren, de znlken uit, die,gdykde Rivier-polypen , dfe Wor- 
men , enz. , zig uit hunne afgefcheiden deden hervoortbrengen , even als de Boo- 
men zig hervoortbrengen uit knoppen , of de Planten uit haare gelcheidcn wortels, 
klyllers, of bollen. Ik zondere daar ook van uit de Plantluizen, en de ande- 
re footten , welke men zoude mogen vinden , die zig van zelve, en zonder koppe- 
ling, voortplanten. Het fchynt my toe, dat de hervoortbrenging der Dieren, 
welken men in Hukken fnydt, die der Plantluizen, die der Boomen uitknoppen, 
die der Planten uit wortels , of aangegroeide bollen , genoegzaam verklaard zyn , 
door het geen wy in het voorgaande Hoofdftuk gezegd hebben; want, om de wy- 
ze dezer hervoortbrenging wéUe verftaan, is het genoeg te begrypen, dat in het 
yoedzel, t welk deze bewerktuigde Wezens na zig neemen , werktuigelyke klomp- 
ps van verfchillendc foorten zyn ; dat deze werktuigelyke klompjes door eene 
kragt, gelyk aan die, welke de zwaarte voortbrengt, alle de deelen van het be- 
werktuigde lighaam doordringen , het welk de ontzwagteling voortbrengt , en ds' 
voeding maakt; dat yder deel van bet bewerktuigde lighaam, ydere inwendige 
vorm, geene andere werktuigelyke klompjes toelaat, dan die gepaft voor het zel- 
ve zyn; en eindelyk dat, wanneer de ontzwagteling en de groei byna geheel ge- 
daan zyn, het overfchot der werktuigelyke klompjes, ’t welk te voren tot die 
ontzwagteling diende, van elk der deelen van het Individu verzonden wordt, naar 
een of meer plaatfen , alwaar zy allen verzameld zynde, door hunne vereeniging 
een of meer kleine bewerktuigde lighaampjcs maaken, die allen gelyk moeten zyn 
aan het eerfte Individu , naardien elk der deelen van dat Individu die werktui- 
gelyke klompjes heeft verzonden , die de meefte overeenkomfl: met dezelve had- 
den ; die welke tot hunne ontzwagteling gediend zouden hebben , zo dezelve niet 
reeds gefchied was geweeft ; die welke door hunne gelykheid tot voeding kunnen 
welke ten naaftenby de zelfde werktuigelyke gedaan- 
te hebben als die deelen zelve ; dus is het in alle die foorten , waarin een enkel 
Individu zyns gelyken voortbrengt, gemaklyk de verklaaring van de liervoort- 
brengmg te haa.en , iht me van de ontzwagteling en de voeding. Een Plantlnis , 
by voorbeeld, en een uije ontvangt met het voedzel werktuigelyke en ruwe, of 
onwerktuigelyke klompjes. De affeheiding van de eene en andere gefchiedt in 
het lighaam van het Dier of van deRant : beiden werpen zy,door verfcheiden we- 
gen van ontlading, die ruwe klompjes uit, de werktuigelyke klompjes blyven 
over; die, welke de meefte overeenkomfl: hebben met yder deel van de Plantlnis 
of van de Uije , doordringen die deelen, die zo veele inwendige vormen zyn, 
van malkanderen verfchillendc, en die gevolgelyk geene andere werktuigelyke 
Da 
