S8 
DE NATUURLYKE HISTORIE 
fcliot van voedzel, en by gevolg een aanmerkelyker maffa zaadvogt is. Een man 
die gewend is waar te neemen, maar die my niet vergund heeft hem te noemen 
heeft my verzekerd , dat, de omtrekJcen gelyk genoomen zynde, het zaadvoo-t 
bykans eens zo zwaar is als het bloed , en by gevolg foortelyk zwaarer dan ee- 
iiig ander vogt van het hghaam. = o j 
Als men gezond is, verwekt; de ontlading van het zaadvogt eetluft, en men 
voelt wel haalt de noodzaaklykheid om door een nieuw voedzel het verlies van 
het oude te herltellen, waaruit men kan opmaaken, dat het kragtigfl: middel, tegen 
de welluftigheid , de maatigheid en het vallen is. 
- veel over dit onderwerp te zeggen, dat ik tot het Hoofdftuk van 
de liiltone van den Menfch uitllel , maar voor dat ik dit eindige denk ik nog 
eenige waarneemingen te moeten doen. De meefte Dieren zoeken de koppeling 
met, dan wanneer hunne groei byna gedaan is; die, welke flegts een tyd heb- 
ben dat zy dri^ftig zyn , hebben geen zaadvogt dan in dien tyd. Een bekwaam 
Waarneemer (<^, heeft dat vogt zig niet flegts voor zyne oogen zien formeeren, 
in de hom van den Kalmar of Loligo , maar zelfs de kleine beweegende lighaam- 
pjes , de georganizeerde zaaddiertjes, in de gedaante van een pomp, en de hom 
zelve zien voortkoomen. Daar zyn geene zaaddiertjes in de hora, tot in de 
maand van Üctober, het welk de fchot-tyd van den Kalmar is op de kullen van 
Portugal, alv/aar hy deze waarneeming gedaan heeft; en zodra de tyd van het 
fchot voorby is , ziet men noch zaadvogt , noch zaad wormen meer in de hom die 
iamenrimpelt , verdroogt, en verdwynt, tot dat het overfchot van het voedzel 
in het volgend jaar eene nieuwe hom formeert, en dezelve eveneens als in het 
voorgaand jaar vervult. Wy zullen gelegenheid hebben, om in de Hiftorievan 
het Hert dc verlciieulene uitwerkzels Tan den bronflyd te doen zien het alge- 
meenfl is, de vermagering van het dier, en in de fooiten van Dieren, waarvan 
de bronflyd, of de tyd van lchieten,niet dikwils koomt,en alleenlyk na lange tus- 
fchenruimtcn invalt, is de vermagering en verdunning des ligliaaras des te groo- 
ter, naar maate de tuflehentyd langer is. ^ 
Gelyk de vrouwen kleiner en zwakker zyn, dan de mans, gelyk zy een tede* 
rer geflel hebben, en veel minder eeten, is het vry natuurlyk te denken, dat 
het overfchot van het voedzel zo overvloedig niet is in de vrouwen als in de 
mannen, inzonderheid dat werktuigelyk overfchot , dat zulk eene groote hoeveel- 
heid wezendlyke ftoffe bevat. Dus zullen zy minder zaadvógt hebben , dat 
vogt zal ook zwakker zyn, en minder famenhang hebben, dan dat van denman 
En naardien het zaadvogt der wyfjes minder werktiiigelyke deden bevat dan 
dat der mannetjes, zo moet ’er uit de vermenging dier twee vogten natuurlyk 
een grooter getal mannetjes dan wyfjes voortkoomen. Dit gebeurt ook indL 
daad , en dit is het waarvan men geloofde , dat het onmogelyk ware reden te 
geeven. Daar wordt omtrent een zestiende gedeelte meer jongetjes dan meisjes 
geboren; en men zal in het vervolg zien , dat dezelfde oorzaak het zelfde uitwgrk- 
zel voortbrengt in alle foorten van Dieren, waar omtrent men deze waarneemino- 
heeft kunnen doen. 
(as) De Hr. Nsedham. Zie New Micxoscepical difcoveries, Londen 1745. 
4 
