40 
DE NATUURLYKE HISTORIE 
fchynt te hebben, laaten wy de vermetele flappen, en de fnelle vJuo-t dier seeflen 
die buiten deze fpheer willen trekken , bedaardelyk onderzoeken'’ Die o-eheel^ 
Pythagorifclie, zuiver yerflandelyke Wysgeerte, fteunt flegts op' twee be^ nze! 
Icn , waarvan het een valfch , het ander onzeker, is : Die beginzels zyn de w<fzend- 
lyke magt der a. trekkingen , en het werkelyk beltaan der Eind-oorzaaken. Getallen 
voor wezendlykiieden, of Wezens -te neemen, te zeggen, dat de getal-eenheid 
een Individu in t algemeen is, dat niet flegts alle de Individu’s metterdaad ver- 
toont, maar het geen hun zelfs het beflaan kan mededeelen: te beweeren dar 
die getal-eenheid daarenboven het werkelyk gebruik heeft van de magt, om’we- 
zendlyk een e andere tal-eenheid, aan zig zelve gelyk , voorttebrengen; hierdoor 
twee Individu s, twee hoeken van een driehoek, aan te fleilen, die geen ver- 
band, geene volmaaktheid kunnen hebben, dan door de derde zyde van dezen 
dnehoek, dooreen derde Individu , ’c welk zy noodzaakelyk teelen; de getal- 
len, de landmeetkundige Jynen, de overnatuurkkundige abftraclies, als uitwer- 
kende , als wezendlyke en natuurkundige oorzaaken te belchouwen • de forma 
tie der Elementen, de voortteeling der Dieren en Planten, en alle de verfchvnzéls 
der Natuur, daarvan te laaten afhangen, koomt my voor het grootfle misbruik te 
zyn, dat men van de Rede kan maken, en de grootfle hinderpaal, welke men 
tegen de vordering onzer kundigheden kan ftellen. 
Wat kan men daarenboven valfcher bedenken, dan dergelyko onderflellingen'» 
Ik zal, zo men wil, den goddelyken Plato, en den byna godddvken 
ïvlALEnRANCiiE, (waiit Plato zou hem als zyn beeltenis in de Wysgeerte^ be 
Ichouwd hebben,) toeftaan, dat de ftoffe niet wezendlyk beftaar, dat de uitwen- 
dige voorwerpen met dan denkbeeldige beelteniffen zyn van de Icheppende magt 
dat wy alles in God zien; Kan daar uit volgen, dat onze denkbeelden van de- 
plfde orde zyn, als die van den Schepper? Dat zy inderdaad beflaanivkheden 
kunnen voortbrengend Zyn wy met afhankelyk van onze gewaarwordintren? Het 
zy de voorwerpen, die deze gewaarwordingen veroorzaaken, wezendlyk zyn of 
Biet; het zy deze oorzaak van buiten of binnen ons befta, het zy hetin God of 
m de ftofzy, dat wy alles zien, wat verfchilt dat ons? Zyn wy minder zeker van 
altoos, door zekere oorzaaken op dezelfde, en door andere oorzaaken op eene 
andere , wyze aangedaan te zullen worden ? Hebben de betrekkin «■en onzer jmwaar- 
wordingen niet eene agtervolging, eene orde van beftaanlykhefd , en een grond 
van noodzaakelyk verband tuffcheii malkander? Dit is het dan, dat de beginzels 
onzer kennis moet uitmaaken, dit is het voorwerp onzer Wyszeerte en iIIps 
wat geene betrekking heeft tot dit zigtbaar voorwerp, is ydef mittelons fn 
o"derftelling van eene drielikige ha monie Te 
zelfflandigheid der Elementen raaaken? Is de gedaante des vuurs , gelyk Plato 
zegt, eenlcherphoektge driehoek, en zyn het licht en de warmte eigenfehappen 
van dezen driehoek . Zyn de lugt en het water regthoekige en gelykzydige drie- 
hoeken? En is de gedaante van het /\ardfche Element een vierkant, om dat het 
zelve, bet minft volmaakt zynde van de vier Elementen, zig zo veel mo'zelvk 
van den driehoek verwydert, zonder egter het wezen daar van te verliezen ? Bren- 
gen de vader en moeder geen kind voort, dan om een driehoek te fluiten ? Dié 
Platoniflhe denkbeelden, groot in den eerften opflag, kunnen van twee zeer ver- 
Jchillende kanten bekhpuwd worden. In de befpiegeling Rhynen zy uit edele en 
yer^ 
