OERDIEREN. 
4a 
^ jen zien. Wat eindelyk de zulken aanbelangt, die men zegt dat uit rotting ge- 
boren zouden worden , gelyk hy daar geene optelling van doet, zouden daar vry 
wat uitzonderingen op te maaken zyn j want de meefte foorten , welke de Scliry- 
vers geloofden door de rotting geteeld te zyn, koomen of uit eytjes, of van een 
worm, gelyk de hedendaagfche waameemers duidclyk ontdekt hebben. 
Aristoteles maakt vervolgens eene tweede verdeeling van de Dieren : te 
weeten die, welke het vermogen hebben, om een voortgaande beweeging te maa- 
ken, gelyk van te gaan, te vliegen, te zwemmen; En die welke geene voort- 
gaande beweeging kunnen maaken. Alle die Dieren, welke zig beweegen en 
bloed hebben, zyn van twee onderfcheidene Sexen, maar zy die, gelvk de oes- 
ters, valt zitten, of die zig byna niet beweegen, hebben geene &xe, en zvn 
ten dezen opzigte, gelyk de Planten ; liet is alleenlyk door de grootte ze^t hv 
of door eenig ander verfchilj dat inen hen in de mannetjes en wvfics onderfchei- 
den heeft. ^ ^ 
Ik erken , dat men met ten eenemaal verzekerd is , dat de Ichelpviiïchen Sexen 
hebben ; Daar zyn , in de Ibort der oefters , Individu’s , die vrugtbaar en andere 
die onvrugtbaar zyn. De vrugtbaare Individu’s onderfcheiden zig aan dien dun- 
nen zoom of rand, die hetlighaatn der oeüers omvangt, en men noemt dezelve 
mannetjes. (;«) Daar onibreeken ons hieromtrent veele waarneeminoen welk-f- 
Aristoteues zonde kunnen gehad hebben ,maar waarvan het m v^oXomt d^^^^ 
hy hier hetbefluit m te algemeene bewoordingen vervat, Maar^ laat ons vóorc^ 
gaan* 
Het mannetje bevat, volgens Aristoteles, het beginzel van voortteelende be- 
weeging, en het wyfje bevat het ftolFelyke van de voomeelin.<r. De vverktuigen 
Si • “ veifchillciide fooicen vai» Dieren; de voomaamten zyn de zaad- 
ballen in de niani^tjes , en de baarmoeder in de wyfjes. De viervoetige Dieren, 
de Vogels en de Ceiacei hebben zaadballen; de ViflTchen en de Slangen zyn daar 
van berooid; maar zy hebben twee geleiders , gelchikt om het zaad te ontvangen , 
om het te bereiden, en even gelyk deze, zo wezendlyke deelen dubbeld zyn in de 
mannetjes, zo zyn de deelen, die volllrekt noodigzyn voor de voortteeling, ook 
dubbeld in de wyfjes. Die deden dienen in de mannetjes om de beweeging van 
het gedeelte bloeds, dat het zaad moet formeeren , te fluiten. Hy bewyfl dit met 
het voorbeeld der vogelen , welker zaadballen, inden tyd hunner verliefdheid, 
zodanig verminderen , dat men moeite heeft om 
pnz diemet'^h«- 'viervoetige Dieren , gelyk de paarden, de runderen, 
nr^fvns en Cetacei, of zoogende viflehen , gelyk de 
Kprf kraakbeeuige Dieren en 
de Adders zyn n t waarlyk levepdbaarende, om dat zy eerft binnen in zig ze] ven 
een ey_ vóórtbrengen , en de jongen niet levende te voorfchyn koomen, voor 
dat zy in dit ey zyn uitgebroeid. De eijer- leggende Dieren zyn van twee foor- 
ten; zy die volmaakte eijeren voortbrengen, gelyk de vogels , de hagediflehen 
de fchildpadden, enz., en anderen die niet dan onvolmaakte eijeren vóórtbren- 
gen , gelyk de viflehen, welker eytjes zig volmaaken, na dat zy door het wyfje 
(a) Zie de waarneeming van den Hr. Deslandes in zyn Traiti 4 s hMmns,V?^xh 1747. 
