74 DE NATUURLYKE HISTORIE 
vonden hebben. Zy zyn in zo grooten getale daarin voorhanden , dat het zaad- 
vogt daar «rehecl uit fchynt te beftaan , en Leeuwenhoek bev?eert verfcheiden 
duizenden *^gezien te hebben in een druppel, kleiner dan de kleinfte zandkorrel. 
Men vindt hen , zeggen deze Waameemets , in een onbegrypelyk getal in alle 
Hiannelyke Dieren, en men vindt ’er geen in de wyQes;_men vindt hen in de man- 
netjes, hetzy hetzaadvogt door de gewoone wegen uitwendig is hetzy 
het zelve in de zaadvatjes, welken men in levende Dieren geopend heeft, bevat 
is. Daar zyn ’er minder in het vogt , dat in de zaadballen , dan in dat , t welk 
jn de zaad vaten bevat is, otn dat het zaad daarin waarfchynlyk nog niet geheel 
volmaakt is. Wanneer mén dit vogt van den man aan eene zelfs raaatige warm- 
te blootttelt, wordt het dik, en de beweeging van alle die dieitjes houdt Icrae- 
lyk op; maarzo men het koud laat worden, verdunt het, en de diertjes behou- 
den hunne beweeging vry lang, en tot dat het vogt door de verdrooging dikker 
bcffint te wordeiu rloe meer het vogt verdund is 5 hoe uieer het gecal dezer 
diertjes fchynt toe te neeraen, en inderdaad toeneemt, in zo verre dat men de 
gcheele zelfftandigheid van het zaad vogt, om zo te Ijirceken, tot diertjes bren- 
gen ,en uit malkander neemen kan , door hetzelve met eenig verdunnend vogt, als 
water by voorbeeld , te vermengen. En wanneer de beweeging dezer diertjes op 
het punt is van op te houden, het zy ter oorzaake van de warmte, het zy door 
de verdrooging, fchynen zy zig nader by malkanderen te verzamelen, en zy vol- 
gen eene gemeene beweeging van draaikolk in het middelpunt van den kleinen 
drup , welken men bezig is waar te neemen , en fchyncn alten op liet zelfde oo- 
genblikomte koomen, daar men hen in een veel grooter omtrek van vogt ge- 
maidyk de eene na de andere ziet derven. 
Deze diertjes zyn, zeggen zy, van verfchillende figuur in de verfchillende: 
foorten van Dieren, ondertuflchén zyn zy allen lang, dun, en zonder lederaaa- 
ten; zy bewcegcn zig vaardiglykin allerhande rigtingen. De ftof, welke deze 
diertjes bevat, is, gelyk ik gezegd heb, veel zwaarer dan het bloed. Hetzaad- 
vogt van een llier heeft aan Verheven, door de Scheikunde, eerftphlegma of 
flym, vervolgens eene vry aanmerkelyke hoeveelheid flinkende olie, maar weinig 
vlugzout naar evenredigheid, en veel meer aarde, dan hy gedagt hadt,gegee- 
ven (a\ Die Schryver fchynt verwonderd , dat hy het overgehaajifc vogt nog 
eens overhaaiende daar geene geeften uit haaien koude, en gelyk hy zig verzekerd 
hieldt, dat het zaadvogt daar eene groote hoeveelheid van bevat, fchryfe hy der- 
zelver uitwaaffeming toe aan hunne al te groote fynheid. Maar zou men niet met 
meer grond mogen denken , dat dit vogt weinige of geheel geene geeften bevat 9 
De lyvigheid dezer ftoffe, en haare reuk, kondigen niet aan, dat ’er {pirkus ar~ 
dentes^ brandbaare geeften, in zyn , die men daarenboven weet, dat nier overvloedig 
gevonden worden dan in de giftende vogten ; en ten opzigte der vlugge geeften , weet 
men, dat de hoornen, de beenderen, en andere vaftc dcelen der Dieren, daar 
meer van geeven , dan alle de vogten van het dierlyk lighaam. Het geen de Ont- 
leedkundigcn dan zaadgeellen, aura feminalis ^ genoemd hebben, zoude mis- 
fchien wel niet in wezen kunnen zyn, en het zyn zeken yk die geeften niet, die 
de deeltjes , welken men in de zaadvogten ziet woelen , in beweeging brengen. 
(«) Verheten, Sit ^. Anat . Tom. II. pag. öp. 
