7$ 
DE NATUURLYKE historie 
konvn dat het mannetje kortte voren ontvangen hadt, nam hy ook eene onefa» 
diee menigte dier mannelyke zaaddiertjes waar; hy zegt dat hetlighaam dezer diert- 
jes rond is, dat zy lange flaarten hebben, en dikvVils van figuur veranderen; inzon- 
derheid wanneer de vogtige ftof, daar zy in zwemmen, uitwaafiemt en verdroogt. 
Zy die de moeite namen om de waarneemingen van Leeuwenhoek te herhaa- 
len, vonden dezelve vry overeenkomftig met de waarheid. Maar daar waren ’er, 
die zyne waarneemingen nog verder brengen en fraaijer raaaken wilden ; en Dalen- 
PATius, het mannelyk zaadvogt van den menfch onderzogt hebbende, beweerde 
daar niet flegts diertjes in gevonden te hebben, gelyk aan de teftards, of bobbel- 
koppen, die kikvorfchen moeten worden, welker lighaam hem ten naaften by zo 
groot als een tarwekorrel voorkwam, en welker ftaart vier of vyf maal langer 
was dan het lighaam, die zig met eene groote vaardigheid bewogen, en met de 
ftaarten floegen tegen het vogt, waar in zy zwommen; maar Có wonder!) hy zag 
één dezer diertjes zig ontwikkelen, of liever zyn bckleedzel verlaaten ; het was niet 
meereen diertje, het was een menlcbelyk lighaam, waarin hy,zcgt hy, de beide 
beenen, de beide armen de borfl: en het hoofd , daar de omfiag voor kaproen aan 
diende, zeer wel ondeifchcidde («); maar uit de fi^nmren zelve, welken deeze 
Schry ver van dat gewaande vrugt je , het welk hy uit zyn bekleedzsl zag uitkoo- 
rnen,gegeeven heeft, is het duidelyk te zien dat de zaak valfch is. Hy heeft ge- 
meend te zien het geen hy zegt, maar hy heeft zig vergift, want dat vrugtje, zo- 
danig als hy het befchryfe, zoude meer gefonneerd zyn geweeft toen het uitkwara 
uit zyn bekleedzel , en zyn ftaat van zaadwormpje verliet , dan het inderdaad is 
na verloop van een maand of vyf weeken , in de lyfmoeder zelve van' de vrouw. 
Dus is deze waarneeming van Dalenpatius, in plaats dat zy door andere waar- 
neemingen beveiligd zoude zyn , van alle de Natuurbefchouwers verworpen, waar- 
van de nauwkeurigften en meeft geoeflènden in het waarneemen , in dit vogt van 
den man niet dan kleine ronde en langwerpige lighaampjes gezien hebben, _ die 
lange ftaarten fcheenen te hebben , maar zonder andere uitwendige bewerktuiging , 
zonder ledemaaten , gelyk ook die kleine lighaampjes in het zaad van alle andere 
dieren zyn. 
Men zou kunnen zeggen, dat Plato die zaaddiertjes, dewelke menichen wor- 
den, vermoed hadt, want hy zegt op het einde van zynen pmeus (b') „ Meti 
kan de fchaamelheid en de lyfmoeder in de Vrouwen even eens befchouwen als 
een dier, datnaiu- de voorctecling verlangt; wanneet zy in den bloei der jeugd, 
niet voldaan of te lang uitgefteld wordt, is zy onverduldig en toont dit- door 
haare onregelmaatige‘ beweegingen. In het lighaam woelende onderfehept zy 
de toegangen der lugt , belemmert de ademhaaling , veroorzaakt geweldige 
benauwdheden, en brengt allerhande ziekten voort, ter tyd toe, dat de liefde 
» 
fa) Zie Noimlles de la Repuhliqm des Lettres , Ann. 1699. pag- SS*- 
(b) Plato ia Timieo pag. 1088. Zie hier de overzetting van FiciNtn. Vulva qucqiie m- 
>rixque in faminis eddem ratiene animal avidum generandi , qmndopracul a jatu per atatis fio- 
rem, aut ultra diutius detinetur , agre fert moram ac plurimum indignatur , pajflmque per corpus 
oberrans, meatns fpiritus interdudit , tefpirare non Jinit, extreims vexat angujtiis , morbis denique 
omnibus premie, quoujque utrorumque cupido amorque, quaji ex arboribus jmtum fruBumve producunt-, 
ipfum, deinde decerpuiit , in matrifem velut agrum infpargunt’, btne anbnaha, pnmumtaiia, ut 
nee propter parvitaXem videantur , needum adpareant formata , conapïunt , nwx , quee conflaverant,., 
txpiitctnt, ingerMa, intus enutriunt, dtmum educunt in lucem, animaliuinque generationemperjiciwit:. 
