DER DIEREN. 
" aangemerkt , gelykt naar kikvorfchen , die kortelings geboren zyn-” _ Zie daar 
alles wat men in het Journal des Savans ten opzigte van deze ontdekking viLdt, 
De Jounialifl ichynt dezelve aan Hartsoeker toe te Ichtyven, maar zomen 
acht geeft op de onzekere wyzc j waarop zy daar opgegeeven wordt, en op de ver- 
zekerde, de geriifle en omftanriige manier, waarop Leeuwenhoek haar voor- 
draagt in zyn" brief, bykans een jaar te voren gelchreevetr en iiitgegeevcn , zal 
men niet kunnen twyfi'elcn of hy is inderdaad de terüe , die deze waarnceraing 
gedaan hebbe; hy eigent zig dezelve ook toe, als ten goed dat hem behoort, in 
een brief, welken hy ichreef , by gelegenheid dat Harïsoeker zyne Proeven van 
Doorzigtknnde, twintig jaaren daar na in ’t licht gaf. Die laatlte fchiyft zig in 
in dat boek de eerde ontdekking dezer diertjes toe; Leeuwenhoek beklaagt 'er 
zig grootelyks over, en hy geeft te verdaan, dat Hautsoekek. hem wil be- 
rooven van de eer dezer ontdekking, welke hy, in den jaare ró/g, reeds hadt me- 
degedeeld, niet degts aan Mylord Brounckeu , en aan de Koninglykc IVlaatichap- 
py van Londen, maar zelfs aan den Hr. Konstantyn PJuygens, vader van den 
beroemden Duy'gens, dien wydraks hebben aangetrokken. Ondcitusfclien hicldt 
HartsoeivER deeds daande, dat by deze ontdekking gedaan hadt in 1674, m 
den ouderdom van agttien jaaren ^ hy zegt, dat ly dezelve in het eerd met hadt 
durven gemeen maakin, maar dat hy die in 1676 mededeeWe aan zyn meeder 
in de wnskunde, en aan een anderen vitend, zo dat het gefchil nooit wel beflill 
heeft kunnen worden. Hoe het zy , men kan aan Leeuwenhoek de eerde uit- 
vinding van die foort van mikroskoop, waarvan de lenfen glaazen bolletjes zyn 
met de lamp gemaakt, niet betwiden; men kan niet ontkennen, dat Hartsoe- 
KER die manier van mikroskoopen te maaken van Leeuwenhoek zelven ge- 
leerd hebbe, als by denwclken hy zig vervoegde, om die te kunnen waarneemen; 
eindelyk het fchynt, dat, zo Leeuwenhoek niet de eerde geweeft is die deze 
ontdekking heeft gedaan, hy ten minden die is, welk dezelve het verd agter- 
volgd en het meede geloof bygezet heeft 1 maar Iaat ons tot zyne waarneemingeii 
wederkeeren. Ik zal hier by aanmerken : ... - j- 
Foor eer ft. Dat het geen hy van het getal en de beweeging dier gewaande dier- 
tjes zegt, waar is, maar dat de gedalte van hun lighaam , ot van dat gedeelte, 
Welk hy als het hoofd en den romp des lighaams befchouwt, niet altoos zodanig is 
als hy het belchryftj zemtyds is dat gedeelte, ’t welk den daart voorgaat, geheel 
rot d of klooiagtig; op ai dere tyden is het verlengd, dikwils is het plat oh inge- 
diukt, zomtyds Ichynt her meer bieed dan het lang is, enz. En wat den daart 
betreft, die is ook zeer dikwils dikker of kleiner dan hy zegt; de beweeging van 
buiging of draajing, de flangswyze beweeging, welke hy aan dien Haart geert, 
en door middel van dewelke I ;y wil dat het dieitje in dit vogt zwemt en vport- 
saat, is my nooit zodanig voorf.ekcomen als hy befchryft. Ik heb vtjfcheiten 
dier bewetgtrde lighaamen agt of tien flingeringen van de regi er naar de linker, 
of van de linker naar de regter zyde zien doen, voor dat zy inderdaad de dikte 
van een hor fdbair vorderden , en ik heb hen zelfs een veel groo er getal flingerm- 
gen zien doen, voordat zy in 't geheel vorderden , omdat deze daart , in plaats 
van hen in ’t zwenmen te helpen, in tegendeel een draad is, die in de draaden, 
of in de frotterigheid of zelfs in de d’kke dof van het vogt , verward zit. Dat 
graadje weêrhoudt het beweegend lighaam, gelykeen draad aan een fpykei valf 
ILDeeh Q ' 
