DER DIEREN. 
125 
die gewaande diertjes heb zien geboren worden met ftaarten of draadjes , en die , 
vervolgens allengskens verliezen. 
- In den zelfden brief aaiiBoERHAAvE, zegt hy: „Dat hy de nog warme zaadballen 
van een ram, die pas gedood was, hebbende doen brengen, in het zaadvogt, 
,, ^at hy daar uit nam , de diertjes zag, die maikanderen troepsgewyzc , even als 
„ de fchaapen volgden , en dat men de ingefchaapen «geaartheid derfchaapen, in 
„ deze wyze van zwemmen reeds befpeuren konde ; ” Deze waarneeming , die 
Leeuwenhoek in 1713 heeft gedaan, (want zyn brief is van i7if>,) welke hy 
als iets byzondersen nieuws belchouwt, toont, dat hy de zaadvogten der die ei 
nooit met oplettendheid en lang genoeg agter malkander onderzogt hadt, om ’er 
een nauwkeurig verflag van te geeven. Leeuwenhoek was in 1713, een en-ze- 
ventig jaar oud, het was meer dan vyf-en-veertig jaar dat hy waarneemingen met 
het mikroskoop gedaan had, het was zes>en-dertig jaar geleeden, dat hy zjme 
waarneemingen, over de zaaddiertjes hadt uitgegeeven, en nu ziet hy egter voor 
de eerde reis in het zaadvogt van den ram het geen men in alle zaadvogten ziet, 
het geen ik verlcheidenmaal gezien , en het geen ik in het zesde Hoofdduk , Ar- 
tikel IX over het mannelyk zaadvogt: Artikel XII over het zaadvogt van den 
hond, en Artikel XXIX, over dat van de teef gemeld heb. Het is niet noodig 
zyn toevlugt te neemen tot de natuurlyke gdiartheid der fchaapen , en dcrzelvcr in- 
ftinktop de zaaddiertjes van den ram over te brengen, om de beweeging dezer 
diertjes , die troepsgewyzc voorttrekken , te verklaaren, dewyl die van het zaadvogt 
van den man, die van den hond, en die vande teef , eveneens trekken , en die be- 
weeging eeniglyk afhangt van eenige byzondere omflandigheden , waarvan de voor- 
naanifte is, dat alle de vloeibaare Hof van het zaadvogt aan de eene, en het dikke 
gedeelte aan de andere zyde is; want dan maaken alle de beweegende lighaaraen 
zigvan de fnotterigheid aan de zelfde zyde los, en volgen de zelfde rigting in 
het vloeibaarfte gedeelte van het vogt. 
In een anderen brief, in het zelfde jaar aan den Hr. Boeuhaave gefclireeven, doet 
hy verflag van andere waarneemingen , welken hy op de rammen heeft gedaan , 
en hy zegt: „ Dat hy in het vogt, ’twelkhyuit 'dt vafa deferemia , ofzLad-aan- 
a, voerende vaten genomen hadt, troepen van diertjes gezien hadt, die' allen naar 
,, eene zyde trokken, en andere troepen , die van een anderenjtant , en met een te- 
„ genftrydigen loop te rug kvvamen; dat hy in het vogt derEpididymes eenever- 
5, baazende hoeveelheid dezer leevende diertjes gezien hadt, dar hy, de zaadballen 
,, doorgefneeden hebbende , geene diertjes hadt gevonden in het vogt dat daar uit 
,» fyp^rde, maar dat die der Epididymen in zo grooten getale, en dcrvvyze opge- 
,, hoopt waren, dat hy moeite hadt om het lighaara en den Haart te onderkennen;” 
en hy voegt ’er by(fl): „ Ik heb dit niet flegts in een gedeelte derEpididymes, maar 
„ inverfcheidendeelen, welken ili affneed, waargenooraen. Daarenboven heb ik 
Neqiie illud in unica epididyinum parte, fed ^ in aliis , ^uas pnucideram , partibus nhjerveivi, 
'Jld bmc' in <]itadam parajlatarwn refeBa portione complura vidi animakula , qnie needim in jufiam 
fnognitudinem adolsverant , nam Ê? corpnjcula ilUs exiliora, Ö* caud* triplo breyiores erant quam 
adultif, ad b<ec , caudas non babebant definentes in mucrotiem , quales tarnen adultis ejje pajjlm com- 
ferio Futterea in qttandam parajlatarum portionem incidi , animalculis , qtiantum difcernere potui, 
deJHtutam, tantum UU quadam perexigüce ineratit particula, partim longiores , panim hntiores, 
Jed altera Jut extremitate crajfmculcc', ijlas *partkulas in animakula tranjituras ejje non dubiui’ 
iam, 
Q 3 
