is.6 
DE NATUUR LYKE HISTORIE 
„ in eenig afgefiieeden gedeelte der Epididymes verlcheiden diertjes gezien , die 
„ hunne volkomen grootte nog niet hadden, want hunne lighaampjes waren klei- 
„ ner en hunne ftaartjes driemaal korter dan in de volwaflenen. Daarenboven lie- 
„ pen hunne ftaartjes niet puntig uit, gelyk ik in de volwaflenen bemerkte; verder 
„ heb ik een gedeelte van de Epididyraen aangetroöen , daar ik geen diertjes in 
„ bemerkt heb, daar waren alleenlyk lighaampjes of deeltjes in, deels langer, deels 
„ korter, maar aan hun ée'n eind wat dik; deze deeltjes twyffeldeik niet, of zou- 
„ den tot dieren overgaan”. Het is uit deze plaats ligt te zien, dat Leeuwen- 
hoek in dit . zaad vogt wezendlyk gezien heeft, hetgeen ik in allen heb gezien, dat 
is te zeggen beweegende lighaamen van verfchillende grootte, van verfchillende fi- 
guuren , en welker beweegiugen ook verfchillende waren ; dit zeg ik , is uit deze 
plaats ligt te zien , en men moet ’er even natuurlyk uit befluiten , dat dit alles beter 
paft op organilche deeltjes, die in beweeging zyn, dan op dieren. 
Hetblykt derhalveii, dat de waarneemingen van Leeuwenhoek geenszins ftry- 
dig zyn met de myne, en fchoon hy gevolgen daar uitgetrokken heeft, zeer verfchil- 
lende van die^ welke ik geoordeeld heb uit de myne te moeten afleiden , is ’er maar 
Aveinige ftrydigheid in de facta zelve, en ik ben overtuigd, dat, zo oplettende 
perfoonen zig de m.oeite willen geeven om gelyke waarneemingen te doen , zy dat 
verfchil ligtelyk bemerken, enter zelfder tyd zien zullen, dat ik niets gezegd heb, 
dan ’c geen volmaakt overeenkomftig met de waarheid is. Om hen beter in ftaat te 
ftellen de zaak te beoordeelen , zal iic hier eenige aanmerkingen byvoegen , welke 
ik gemaakt heb, en die van nut kunnen zyn. 
Men ziet de draadjes, daar ik van gefprooken heb, niet altoos in het zaad* 
vogt van den man, men moet het zelve, om die te zien, onderzoeken op het 
oogenblik, dat het uit het lighaam wordt genomen, en nog zal het van drie of 
vier reizen pas eens gebeuren , dat men deze draadjes zien zal ; zomtyds ver- 
toont het zaadvogt, inzonderheid als het zeer dik is, niet dan groote bollet- 
jes, welken men zelfs met eeiie gewoone loupe kan onderfcheiden , en dezelven 
vervolgens met het mikroskoop befchou wende, ziet men hen zo groot als klei- 
ne oranje-appeJs , en zy zyn zeer ondoorfchynende; een enkele beflaat zomtyds 
het geheele veld van het mikroskoop. Deeerfte reis, dat ik deze bolletjes zag, 
nam ik hen in den beginne voor eeni.e;e vreemde lighaamen , die in het zaadvogt 
gevallen waren : maar nadat ik, verfcheidene druppels genoomen hebbende, fteeds 
de zelfde zaak, de zelfde bolletjes, gezien en dit geheele vogt met eene loupe be- 
fchouwd liad , bemerkte ik, dat het geheel uit die' groote bolletjes beftondt. Ik 
zogt, met het mikroskoop, een der rondften, en van zulk eene grootte, dat ik, 
terwyl het middelpunt in het midden van het veld des mikroskoops ware, tevens 
den seheelen oratrek koude zien , en ik nam het vervolgens zeer lang waar. Eerft 
was het volftrekt ondoorfchynend , korten tyd daarna zag ik , dat zig op de opper- 
vlakte, omtrent op de helft van den afftand van het middelpunt tot den omtrek: 
eene fchoone fchitterende en gekleurde ring vertoonde, dat meer dan een half uur 
duurde, en, die vervolgens by trappen naar het middelpunt van het bolletje nader- 
de, en toen was het middelpunt verlicht en gekleurd, terwyl al het overige ondoor- 
fchynende was. Dit licht, ’t welk het centrum van het bolletje verlichtede, geleek 
toen naar dat, ’t welk men ziet in de groota bolletjes lugt, die vry algemeen in 
alle vogten gevonden worden; het groote bolletje, dat ik waarnam , wierdtwatplat- 
fter , en kreeg ter zelfder tyd een kleinen trap van doorfchynendheid , en het zelve 
^vervolgens meer dan drie uuren na malkander onderzogt hebbende, zag ik daar gee- 
