DER DIEREN. 
-lighaamen, welken men in de zaadvogten vindt, diertjes zyn, naardien' alle dia 
' „ geenen , die dezelve waargenoomen hebben , hen als zodanigen hebben befcliouwd, 
5, en Lef.uwbnhoek en andere Waarneemers overeenkoornen om ken dieren te 
5, noemen , en zelfs hieromtrent geene de minfte twjdfeling gehad of zwaarigheid 
gemaakt hebben? Men zal my ook kunnen zeggen, dat men niet al te wel begrypt, 
j, wat leevende werktuigelyke deden zyn, ten zy dat men dezelve als diertjes be- 
« fchouwe, en dat te onderftellen, dat een dier uit kleine diertjes is fiiamgefteld, 
5, ten naaften by het zelfde is als te zeggen, dat een bewerktuigd wezen uit werk- 
„ tuigelyke leevende klompjes bdlaat” ? Ik zal deze vraagen op eene voldoende 
Wyze beantwoorden. 
Het is waar, dat bykans alle Waarneemers overeengekoomen zyn om de bewee- 
gende lighaan'ien der zaadvogten als dieren te belchouwen , en dat ’er genoegzaam 
geene andere zyn geweelt dan zulke, die, even als Verheven , hen met goe- 
de vergrootglazen waargenoomen hebbende, geloofd hebben, dat de beweeging. 
Welke men in deze vogten zag, konde voorde oomen van de geeften van het zaad- 
vogt, ’t welk zy ondcrftelden in groote beroering te zyn. Maar het is niet min- 
der zeker, zo wel door myne waarneemingen , als door die van den Hr. Need- 
Ham over het zaad van den kalmar, dat deze beweegende lighaamen der zaadvog- 
ten eenvoudiger en minder bewerktuigde wezens zyn dan de dieren. 
Het woord Dür in de betekenis, waarin wy het gewoonlyk neemen , vertoont 
een algemeen denkbeeld , geformeerd uit de byzondere denkbeelden , welken men 
zig van eenige byzondere dieren gemaakt heeft. Alle de algemeene denkbeelden 
bevatten verfchillende denkbeelden , die malkanderen meer of min naderen , of 
meer of min van malkanderen verfchillen , en bygevolg kan een algemeen denkbeeld 
nooit vohiiaakc juift of nauwkeurig zyn. Het algemeen denkbeeld, dat wy ons 
van een Dier gemaakt hebben, zal, zo gy wilt, voornaamelyk genoomen zyn uit 
het byzonder denkbeeld van den hond, van het paard, en van andere beeften, 
die ons voorkoomen venuifc en wil te hebben, die zig Ichynen te bepaalen, en 
zig volgens dezen wil te beweegen , eh die daarenboven uit vleefch en bloed be- 
fiaan, die hun voedzel zoeken en neemen, die zintuigen, die fe.'ten, hebben, en 
die het vermogen bezitten van zig hervoorttebrengen. Wy voegen dan eene 
groote menigte byzondere denkbeelden te famen , wanneer wy ons het algemeen 
denkbeeld maalcen, ’t welk wy door het woord Dier uitdrukken , en meil moet aan- 
merken , dat ’er , onder die menigte byzondere denkbeelden , niet ée'n is , ’t welk 
het wezen van het algemeen denkbeeld uitdrukke; want daar zyn , naar toellemming 
van de geheele wereld, dieren, die geen, vernuft, geen wil, geene voortgaande 
bewecgingjlcliynen te hebben ; daar zyn ’er, die noch vleefch noch bloed hebben, 
en die niet dan een gedold lil Ichynen re zyn; daar zyn ’er, die hun voedzel niet 
kunnen zoeken, en die het' niet ontvangen dan van het element dat zy bewoonen ; 
eindelyk daar zyn ’er, die geene zintuigen hebben , zelfs niet dat van het gevoel, 
ten minden niet in eene maate, die voor ons merkbaar is; daar zyn ’er, die gee- 
ne Sexen, of die beide Sexen, hebben, en daarblyft in het algemeen aanhetdier 
niets meer overig, dan het geen hetzelve met de planten gemeen heeft, dat is te 
zeggen het vermogen van zig hervoorttebrengen. Het is dan uit het geheel bv 
malkander, dat het algemeen denkbeeld is te faamgedeld, en gelyk dit gehed 
Uit verfchillende deelenbeftaat, zyn ’er noodzaaklyk tuffehen die deden trappen 
I 
