DER DIEREN. 
HB- 
ge yk altoos m gebleeven zoude zyn, zo de voorgaande proefneemingen ons niet 
geleerd uaddeii, dat die gewaande zaaddiertjes geene diertjes, maar beweegende 
werlctuigelykedeelen,zyn, bevat in het voedzel, ’t welk het dier gebruikt, en 
diezig in grooten overvloed bevinden in het zaadvogt, ’c welk het zui verft eiï 
werktuigeiykft uittrekzel van dit voedzel is. 
Leeuwenhoek erkent op zommigeplaatfen, dat hy niet altoos diertjes in de 
zaadvogten der mannetjes dieren gevonden heeft: hy heeft, bv voorbeeld in dat 
van den haan, ’t welk hy zeer dikwiJs heeft waargenoonien , niaar ééne reis zaad- 
diertjes in de gedaante van Ikngetjes gezien , en verfcheiden jaaren daarna za<r“hv 
deztte met meer onder de gedaante van een aaltje, maar met een g™ LSa cï 
een ftaart, welken zyn 1 ekenaar met konde zien. Hy zegt ook, Tim J/} p„ 
306 , dat hy in een zeker jaar geene leevende diertjes konde vind.'n in het zaad voox 
uit de hom van yeii kabbeljauw bekoomen. Dit .alles kwam daarvan, omdat hy 
{taartjes aan die diertjes wilde hebben ^ en dat wanneer hy kleine bewecijendc lig- 
haarapjes zag, die enkel de gedaante van bolletjes hadden, dezelve niet als dier- 
tjes bdehouwde; het is egter onder deze gedaante, dat men dezelve doorgaande 
ziet , cn dat zy meeft in de dierlyke of groeijertde zelfftandigheden gevonden wor- 
den. Hy zegt op dezelfde plaats , dat hy alle mogelyke voorzorge gebruikt hebbend" 
om de zaaddiertjes van den kabbeljauw, welken hy zelf zo dikwils en zo onder" 
fcheidenlyk befchouwdhadt, te doen zien, dit nooit konde uitwerken, en gaat 
hy voort: (a) Gelyk ik voor dezen het gezegde mannelyk zaad niet be choinvde 
dan in een glazen tubus, dienik uitneemend dun van glas had toe^efteld zo lnd 
ik m andere middelen tadagr om he, zelve my naLkenrig*“vto^^ 
aelleii, dodi wat voor bedenkelyke middelen ik in ’t werk Helde, zo konde 
f P, ■*' voorfehyn brengen , dat de IVteaar 
die perfed konde bekennen, niet alleen om derzelve'r uirncemende kleinheid, 
maar ook omdat derzelvei ligbiamen zo onfta* zyn, dat vvanneer dSelvT 
met regenwater vermengd waren, om door zulle doen dezelve wat van een 
te Icheiden, en de watcragtige vogtigheid te doen wegwafemeii , de lighaamp- 
jes ontltukken btirften, waardoor ik zelden kwam te zien, en dat niet an- 
„ ders dan met grootc opraerkinge, platte ovaale deeltjes, waaraan ik vooreen; 
„ gedeelte den ftaart konde bekennen , welke ovaale deeltjes ik vaftftelde, dat 
„ omftukken gebarften dieitjes waren, omdat zodanige gebroken deeltjes mv 
„ wd_ viermaal zo groot voorkwamen, als het lighaam van een leevend dier- 
” ATc^*' 137^ Mijj', pas^. 321. 322. 
hpr zn^als het wezen moge, ophoudt tc leven, verandert 
het, zo als deze, met lerftond van gedtiante; van lang gelyk een drLad, wordt 
hei met rond gelyk een bal het ivnrdr amau, i^oiuc 
j „1., 1 « ” net worat ook niet viermaal zo groot na zyn 
‘ j. . y X' '■ .'''''“‘IS. INiets van ’t geen Leeuwenhoek hier zegt, 
paft Op diertjes, alles paft integendeel op foorten van werktuigen, die, zo als 
exraiflw eorum txiHtatm. fedetiam mod comm corpera adeo effent fraHlh 
, undi faaumfuit, ,tt mnnifiraro nee fins 
nn/rerf iSr^h P^’^icuks pLmias atqu! ovorum in morem longns, in quihus ex pang j- 
.. particulas bas evifomes exiJHmavi animakula ejje difrupta, nuQii partiadv 
fers vitierentur mojerss CQTpmbus animalcuknm vivemm, ^ ^ <e 
55 
