I4Ö DE NATTUURLYKE HISTORIE 
gaat het met de brute deden door, en men vindt de werktnigdyke klompjes lee- 
vende in de uitwerpselen ; waaruit men kan opmaaken, dat die lieden, die dik* 
wilslcslyvig zyn, minder zaadvogt moeten hebben, dan anderen, en dat zy intc* 
<rendeel/ wellter uicwerpzelen gevormd ?zyn, ofeene genoegzaame Hevigheid heb- 
ben om^ hunne gedaante te behouden ; zy die weinig afgang hebben , de fterkfte 
en bellgefchikte voor de voortteeling zyn. 
Ik heb in alles, wat ik tot hier toe gezegd heb, Heeds onderfteld, dat het 
wyfje, zo wel als, het mannetje, een zaadvogt verfcliafc, cn dat dit zaadvogt van 
het wyfje voor het werk der voortteeling zo noodzaaklyk was als dat des mans. Ik 
heb, in het eerfte Hoofdlluk , gepoogd teftaaven, dat yder organifch lighaara lee- 
vende organifche deden moet bevatten j ik heb vervolgens, in het tweede en der- 
de Hoofdlhik, beweezen , dat dc voeding en hervoortbrenging door eenc enkele en 
zelfde oorzaak gefchieden, dat de voeding wordt uitgewerkt door de inwendige 
doordrindng dier organifche deelcn in yder gedeelte des llghaams, cn dat de 
hervoortbrenging gefchiedt door het overfchot dier zelfde werktuigelyke deelen , 
verzameld in^eene^zekere plaats, werwaards zy van alle deelen des llghaams gezon- 
den worden. Ik heb, in het vierde Hoofdftiik, verklaard, hoe men die Theorie 
in de voortteeling van den inenfch en der dieren, die Sexen hebben, moet ver- 
ftaan. De wyfjès derhalven, georganizeerde wezens zynde even als de manne- 
tjes, moeten ook, gelyk ik beweezen heb, bewaarplaatlèn of verlaatbakken heb- 
ben , alwaar het overfchot der organifche deelen van alle kanten van hun lighaam 
Cimenvloeit en opgelegd wordt; dit overfchot kan daar onder geene andere gedaan- 
te koomen, dan onder die van een vogt, naardien het een uittrekzel is van alle de 
deelen des lighaams, en dit vogt is het geen ik altoos het zaadvogt der vrouwe of 
van het wyfje genoemd heb. 
Dit vogt is, 'gelyk Aristoteles beweert, geenszins eene flof die uit zig zelve 
onvrugtbaar is en die noch als ftof, noch ten opzigt van de gedaante , in het werk 
der voortteeling koomt; het is integendeel eens vmgtmaalcende ftof, cn die zelfs 
zo wezendlyk vnigtmaakende is als die van het mannetje; die de karakterizeeren- 
de deelen van de vrouwclyke Sexe bevat, welke de vrouw of het wyfje alleen 
kan voortbrengen, gelyk die van het mannetje de deelen bevat, die de mannely- 
ke werktuigen moeien forraeeren; en elk dezer vogten bevat, ter zelflhr tyd, alle 
de andere werktuigelyke deelen , welken men als aan de beide Sexen gemeen , kan 
befchouwen, het geen te weeg kan brengen, dat de dogter naar haaren vader, en 
de zoon naar zyne moeder kan gelyken. Dit vogt beftaat niet, gelyk Hippo- 
krates zegt, uit twee vogten, het een fterker, het welk de mannelyke, en het 
ander zwakker, ’t welk de vrouwelyke ,, kunne moet vóórtbrengen ; deze onder- 
ftellin'^is zonder grond, en daarenboven zie ik niet, hoe men begrypen kan, dat 
in” een vogt, ’t wélk het extraict van alle de deelen des ligliaams van de vrouw 
is deelen kunnen zyn , die leden of werktuigen vóórtbrengen , welken het wyfje 
niet heeft , dat is te zeggen de leden of werktuigen der voortteeling. 
Dit vogt moet langs eenigen weg koomen in ds lyrmoeder der dieren , diö' 
hunne vrugt binnen in hun lighaam draagen en voeden, of het moet zig op ande- 
re deelen van de dieren, die geene waare lyfmoeder hebben, verlpreiden. Die 
deelen zyndeeytjes, welken men als draagbaare lyfnioeders kan befchouwen, die 
door het dier naar buiten gebragt worden. Deze lyfnioeders bevatten elk eene 
