148 DE N A T U U R L Y K E HISTORIE 
Haiivey , die zo veele leevendbaarende wyfjes heeft geopend , heeft , zegt by^ 
nooit verandering in de zaadballen bemerkt; hy befchouwt hen zelfs als klei- 
ne klieren, die geheel nutteloos zyn voor de voortteeling : («> terwyl deze zaad- 
ballen in demeefte wyfjes zeer aanmerkelyke deden zyn, waarin zeer duiddykc 
cn blykbaate veranderingen, befpeurd worden; naardien men het klicragtig lig- 
haam in de koeijen kan zien groeijen van de grootte van een gierften korrel tot die 
van eene groote kers. Het geen dien grooten Ontleedkundigen bedroogen heeft , is , 
dat die verandering op verre na zo duidelyk niet is in de hinden cn in de damher- 
ten. CoNRAjj Peyer, die verfc heiden waarneeniingen over de zaadballen-, 
der damherten gemaakt heeft , zegt ; (b) „ De zaadballen der damherten zyn wel 
,, klein, maar na eene vrugtbaare koppeling zwelt ineen van beiden de tepel, of 
5, het vezelagtig [knobbeltje; en in de wilde zwynen valt, na de bevrugting, zulk-, 
,, eene fterke verandering in de zaadballen voor, dat het eene raiddelmaatige op- 
5, lettendheid niet ontgaan kan.” Die Schry ver gelooft met eenige reden , dat de 
kleinheid der zaadballen van de damherten en hinden oorzaak is dat Harvey de 
verandering niet opgemerkt heeft, maar hy. is zelf in dwaaling,. voor. zo verre 
hy zegt, dat die veranderingen, welken hy daar in befpeurd heeft, en -die aan. 
ïiARVEY ontfnapt waren , niet dan na eene vrugtbaare koppeling gebeuren. 
Het blykt voor het overige, dat Harvey zig in verfcheiden andere wezendly- 
ke Hukken vergift heeft; hy verzekert,, dat het zaad van het mannetje niet in de. 
lyfmoeder van het wyfje koorat, en dat het. daar zelfs niet in kan koomen, en 
Verheven heeft egter eene groote hoeveelheid zaad van het mannetje gevonden, 
in de lyfmoeder van eene koey, zeftien uuren . na de koppeling geopend, (c) De 
beroemde Ruisch verzekert, „ dat hy de lyfmoeder van eene vrouw, die in over: 
„ Ipel betrapt en op heeter daad gedood was, geopend, en niet llegts in de hol- 
„ te der lyfmoeder , maar ook in de beide trompetten , eene goede hoeveelheid man- 
t, nelyk.zaadvogt gevonden heeft («0 Vallisnieri verzekert , datFAULOPius 
en andere Ondeedkundigen, even gelyk Ruisch, „ mannelyk zaadvogt in de lyf- 
„ moeder van verfcheiden vrouwen gevonden hebben.” Men kan derhalven na de 
duidelyke getuigeniflen dezer groote Ontleedkundigen niet twyffelen, of Harvey. 
zig in. dit gewigtig punt bedroogen hebbe,. inzonderheid zo men by deze getui- 
geniffen dat van Leeuwenhoek by voegt, die verzekert, „ mannelyk zaadvogt 
m de lyfmoeder van een groot getal wyfjes^van allerhande foort, welken hy na. 
,, de koppeling opende,, gevonden te hebben.” 
Eene andere dwaaling omtrent eene gebeurde zaak, is, het geen HArvey (e\ 
van eene misvalling van de tv/eede maand zegt, waarvan.de klomp zo groot was 
als een duiven ey, maar nog zonder eenig geformeerd vrugtje, daar men door het 
getuigenis van Ruisch, en van verfcheiden andere Ontleedkundigen, verzekerd is, 
dat de vrugt altoos, zelfs in de eerlte maand,., met het blooteoog te onderfcheidea 
(a) Zie Harvey, Exercit. 64. en 65. 
(i) Exigui quidemfmt, damarum tejikuli , fed poji ceïtum feeundum in alterutro eorum papil* 
Jive tuberculum fibroftm , femper Juccreftit ■, fenfis mtem pragnantibus tanta accidit teJliculonM 
\utatio, ia mediocrem quoqtts adtentienem fugere nequeat. Zie COWEADI Peyz&I Merydlogit, 
(O Verheven fup. Anat. Tra. V. eai. 3. 
M 
tnutatio , 
(O VERHEYE^up. Anat. Tra. V. cap, 3. 
(<i) Ruisch. lief. Anat. pag. go. Tab, VI, fit, u 
(f) Harvey Cap, XVI. No, 7. 
