TS2, DE N A T U U R L Y iC E HISTORIE 
vmatbaar zvn, inzonderheid zo zy zig aan een onmaatig gebruik van mannen OVer- 
omdat zy het zaadvogt , ’t welk in de lyfmoeder moet blyven om de vriïgt 
P fn meeren, naar buiten ftorten. Dus zien wy, dat de publieke vrouwen geene 
?ideren krygen, of ten minden, dat zy niet zo dik wils zwanger rvorden als 
Sere j en in heete landen, waarin zy alle veel driftiger zyn dan in koude lan- 
den, zyn zy ook minder vrugtbaar. Maarwy zullen gelegenheid hebben om daar 
in het vervolg van te fpreeken. . 
Het is natuurlyk te denken, dat het zaadvogt, t zy van het mannetje, t zy 
van hetwyfje, niet vrugtbaar moet zyn, dan wanneer het beweegende lighaa- 
men bevat ; ondertulTchen is dit nog een vraagftuk , en ik zou zeer geneigd zyn 
om te denken, dat, gelyk deze lighaatnen onderhevig zyn aan veranderingen 
van gedaante en bcweeging , het niet dan werktuigelyke dealen zyn, die naar 
verfchilleride omftandigheden in beweeging raaken , dat zy zig ontwikkelen , dat 
zG uit malkander raaken, of zig te lamen voegen, naar de yerlchillende b^rekkm- 
die zv onder malkanderen hebben , dat ’er eene oneindige menigte verfchillen- 
de ftaaten van datvogtzyn, en dat de ftaat waarin het zelve is, wanneer men daar- 
in die organifche deeltjes in bevveeging ziet miflchien niet vo^ekt noodzaaklyk 
s om de voortteeling uit te werken. Dezelfde Italiaanfche Doélor, wien wy he^ 
'ben aangehaald, zegt; „ Dathy, verfcheiden jaaren na malkanderen , zyn zaad- 
vogt hebbende waargenoomen , daarin, geduurende zyne geheele jeugd, nooit 
zaaddiertjes gezien hadt^ dac ’er evenwel reden was .van te denken, dat dit 
vogt vrugtbaar was , naardien hy in dezen tyd vader van verfcheiden kinderen 
was creworden, en dathy geene zaaddiertjes in dit vogt hadt beginnen te zien, 
dan toen hy een middelbaaren ouderdom bereikt hadt , een ouderdom waarin men 
verpligtis brillen te gebruiken, dac hy in dien laatften tyd, zo wel als in den 
eerrten, kinders hadt gekreegen, en liy voe^’er by , dat hy de dierges van zyn 
yaidvokmetdie van eenige anderen vergeleeken hebbende, de zynen altoos klei- 
ner dan die van anderen gevonden hadt”. Deze waarneeming fchynt te kunnen 
doen selooven, dat het zaadvogt vrugtbaar kan zyn, fchoon het met werkelyk in 
i?n laat zy, ivaarinhet zyn moet om de werktuigelyke deeltjes in het zelve in 
bSeÏÏ'ng m zien ; miffehien neemen die deeltjes pene beweeging in dit geval aan , 
darwln^eer het kadvogt in het lighaam van wy§e is, milldnen ook is de 
beweeging, die daarin is, onmerkbaar omdat de organifche klompjes al te klem 
^^Men kan die beweegende organifche of bewerktuigde lighaampjes, die zaaddier- 
ties befchouwen als de eerfte verzameling dier werktuigelyke klompjes, die uit 
alle de deden deslighaams voortkoomen; als daar eene vry groote hoeveelheid van 
verzameld wordt formeeren zy een lighaam, dat zig beweegt, en ’t welk men 
mpf her mikroskoop ontdekken kan; maar zo zy malkanderen met dan m eene k eine 
hoeveelheid ontmoeten, zal het lighaam, ’t welk zy formeeren zullen, al te klein 
z^^om bemerkt te worden , en in dat geval zal men niets b^eegends in het za^- 
oïerSeiden kunnen ; dit is ook juift het geen ikzeer dikwils heb opgemekt; 
daSzyntyden, waarin dit vogt niets leevend bevat, en men pude pn zeerlan- 
ge opvolging van waarneemingen noodig hebben, om te by aaien, welke de oor- 
laaken vlnSle de verichiUen, die men in de itaaten wan dit vogt opraerfu, zyn 
mogen* 
55 
»5 
55 
V 
